Tak, opiekun osoby z niepełnosprawnością może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej na samochód. W przypadku wydatków na używanie auta osobowego odliczenie wynosi maksymalnie 2280 zł rocznie. Jest to odliczenie od dochodu albo przychodu, a nie zwrot całej tej kwoty.
Kto może skorzystać z ulgi?
Prawo do odliczenia mają osoby z niepełnosprawnością oraz podatnicy, którzy mają taką osobę na utrzymaniu i ponoszą wydatki związane z używaniem samochodu. W przypadku opiekuna osoba z niepełnosprawnością musi należeć do grupy wskazanej w przepisach, a jej dochód nie może przekroczyć ustawowego limitu.
Za osoby mające na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością mogą być uznani między innymi:
- małżonek osoby z niepełnosprawnością
- dziecko własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie lub pasierb
- rodzice oraz rodzice małżonka
- rodzeństwo, ojczym, macocha, zięć i synowa
- osoby należące do wskazanej w przepisach pierwszej grupy podatkowej, jeżeli spełniają warunek utrzymywania osoby z niepełnosprawnością
Osoba z niepełnosprawnością powinna mieć dokument potwierdzający status, na przykład orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, orzeczenie o niepełnosprawności dziecka albo decyzję o przyznaniu określonego rodzaju renty.
Własność samochodu i dochód osoby z niepełnosprawnością
Samochód osobowy musi być własnością lub współwłasnością podatnika korzystającego z ulgi. Dotyczy to także opiekuna. Sama umowa najmu, użyczenia albo leasingu nie daje prawa do odliczenia w ramach tego przepisu. Prawo jazdy nie jest wymagane, ponieważ podatnik nie musi sam prowadzić pojazdu.
Jeżeli opiekun utrzymuje osobę z niepełnosprawnością, trzeba także sprawdzić jej dochód. Przy rozliczeniu za 2025 rok limit wynosił 22 546,92 zł. Nie wszystkie świadczenia są wliczane do tego limitu, między innymi zasiłek pielęgnacyjny, alimenty na dzieci, świadczenie uzupełniające oraz niektóre dodatki energetyczne i roczne świadczenia dla emerytów i rencistów. Przy rozliczeniach za kolejny rok trzeba sprawdzić kwotę obowiązującą dla danego roku podatkowego.
Jakie wydatki na samochód można odliczyć?
Przepisy rozróżniają wydatki na używanie samochodu oraz koszty jego przystosowania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Te kategorie mają inne zasady rozliczenia:
| Wydatek | Typ | Limit kwotowy |
|---|---|---|
| Paliwo, oleje, opony i części eksploatacyjne | Limitowany | Łącznie do 2280 zł rocznie |
| Naprawy, przeglądy techniczne i opłaty parkingowe | Limitowany | Łącznie do 2280 zł rocznie |
| Ubezpieczenie OC i inne koszty używania auta | Limitowany | Łącznie do 2280 zł rocznie |
| Przystosowanie pojazdu do potrzeb osoby z niepełnosprawnością | Nielimitowany | Brak ustawowego limitu, jeśli wydatek spełnia warunki ulgi |
Limit 2280 zł dotyczy faktycznie poniesionych wydatków na używanie samochodu. Jeżeli w ciągu roku opiekun wydał na paliwo, naprawy i OC 1500 zł, odliczy 1500 zł, a nie pełne 2280 zł. Limit nie zwiększa się tylko dlatego, że podatnik posiada kilka samochodów.
Osobno można rozliczyć wydatki na przystosowanie pojazdu do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. Może chodzić na przykład o montaż sterowania ręcznego, podnośnika albo modyfikację elementów umożliwiających korzystanie z auta przez kierowcę lub pasażera. Nie można natomiast odliczyć ceny zakupu samochodu, nawet gdy pojazd jest fabrycznie dostosowany.
Jak rozliczyć ulgę w PIT?
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym. Podatnik korzystający ze skali podatkowej odlicza ulgę od dochodu, a osoba rozliczająca ryczałt od przychodu. Do właściwego zeznania trzeba dołączyć załącznik PIT/O.
- Sprawdź, czy samochód jest samochodem osobowym oraz czy masz do niego prawo własności lub współwłasności.
- Ustal kwotę faktycznie poniesionych wydatków na używanie auta, nie wyższą niż 2280 zł.
- Wpisz odliczenie w załączniku PIT/O do zeznania PIT-36, PIT-37 albo PIT-28.
- Zachowaj dokumenty potwierdzające własność pojazdu, status osoby z niepełnosprawnością, utrzymywanie jej oraz poniesione koszty.
Faktur, rachunków ani innych dowodów wydatków nie trzeba dołączać do deklaracji. Należy jednak przechowywać je na wypadek wezwania urzędu skarbowego. Mogą to być faktury, rachunki, potwierdzenia zapłaty lub dokumenty dotyczące OC i przeglądu. Dowód powinien pozwalać ustalić, kto kupił towar lub usługę, czego dotyczył wydatek i jaka była jego wartość.
Na co uważać?
Najczęstszy problem stanowi brak własności lub współwłasności auta po stronie podatnika. Sam fakt, że opiekun regularnie korzysta z samochodu należącego do innej osoby, nie wystarcza. Trzeba też zachować dowody, że wydatek został poniesiony przez osobę korzystającą z ulgi.
Nie odlicza się wydatków sfinansowanych lub zwróconych z innych źródeł, takich jak PFRON, NFZ, zakładowy fundusz rehabilitacji, zakładowy fundusz aktywności czy zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Jeżeli dofinansowanie pokryło tylko część kosztu, odliczeniu może podlegać wyłącznie część zapłacona samodzielnie.
Odrębnej oceny wymagają samochody wykorzystywane w działalności gospodarczej. Ten sam wydatek nie może być jednocześnie rozliczony jako koszt uzyskania przychodu i w ramach ulgi rehabilitacyjnej. W razie wątpliwości dotyczących samochodu firmowego, współwłasności albo podziału wydatków między małżonków warto sprawdzić aktualne stanowisko organów podatkowych.
Dla opiekuna najważniejsze są trzy elementy: utrzymywanie osoby z niepełnosprawnością, własność lub współwłasność samochodu oraz faktyczne poniesienie wydatków. Po ich spełnieniu można rozliczyć koszty używania auta do limitu 2280 zł, a koszty właściwego przystosowania pojazdu – bez tego limitu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przy rozliczeniu warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów oraz limit dochodu obowiązujący za dany rok podatkowy.
