Ulga na leki w PIT – jak odliczyć wydatki od podatku?

Ulga na leki w PIT jest częścią ulgi rehabilitacyjnej, a nie automatycznym zwrotem za każdą receptę. Mogą z niej skorzystać osoby z niepełnosprawnością albo podatnicy utrzymujący osobę z niepełnosprawnością, jeśli leki zalecił lekarz specjalista. Odlicza się wyłącznie nadwyżkę wydatków ponad 100 zł w każdym miesiącu osobno.

Kto może skorzystać z ulgi na leki?

Prawo do odliczenia wynika z przepisów ustawy o PIT dotyczących ulgi rehabilitacyjnej. Podatnik musi ponosić wydatki na leki dla siebie albo dla osoby z niepełnosprawnością pozostającej na jego utrzymaniu. W tym drugim przypadku znaczenie ma także ustawowy limit dochodów osoby utrzymywanej.

Sam status emeryta lub rencisty nie wystarcza. Osoba, której dotyczą wydatki, powinna mieć dokument potwierdzający niepełnosprawność albo decyzję uprawniającą do traktowania jej na równi z osobą z niepełnosprawnością. Konieczne jest także zalecenie lekarza specjalisty dotyczące stałego lub czasowego stosowania konkretnych leków.

Podstawowe warunki skorzystania z odliczenia są następujące:

• Status osoby z niepełnosprawnością – podatnik sam ma wymagane orzeczenie albo utrzymuje osobę, która je posiada.
• Zalecenie lekarza specjalisty – powinno dotyczyć stałego lub czasowego stosowania leków.
• Wydatek z własnych środków – nie odlicza się części sfinansowanej lub zwróconej przez inną instytucję.
• Dokument zakupu – trzeba móc ustalić, kto kupił lek, kiedy, od kogo, za jaką kwotę i czego dotyczył wydatek.

Odliczenie może obejmować także leki niezwiązane bezpośrednio ze schorzeniem, z powodu którego wydano orzeczenie, jeżeli ich stosowanie zalecił lekarz specjalista. Za lek uznaje się produkt mieszczący się w definicji wynikającej z Prawa farmaceutycznego. Suplement diety nie jest automatycznie lekiem uprawniającym do odliczenia.

Jak obliczyć ulgę na leki?

Mechanizm jest prosty, ale wymaga rozliczania każdego miesiąca oddzielnie. Od wydatków poniesionych w danym miesiącu odejmuje się 100 zł. Do zeznania wpisuje się tylko dodatnią nadwyżkę. Kwota 100 zł nie jest odliczeniem ani rocznym limitem do jednorazowego odjęcia.

Jeżeli w danym miesiącu wydasz mniej niż 100 zł, odliczenie wynosi 0 zł. Nie można połączyć takich wydatków z zakupami z kolejnych miesięcy i potraktować ich jako jednego rocznego rachunku.

Wynik z tabeli pokazuje, dlaczego rozproszenie zakupów może zmniejszyć odliczenie. Przy wydatkach 1800 zł rocznie zakupionych po 150 zł w każdym z 12 miesięcy odliczenie wyniosłoby 600 zł. Gdyby ta sama suma została poniesiona w sześciu miesiącach po 300 zł, nadwyżka wyniosłaby 1200 zł. Takie planowanie ma znaczenie tylko wtedy, gdy zakup leków w danym terminie jest zgodny z zaleceniem lekarza i rzeczywistą potrzebą leczenia.

Jak udokumentować wydatki na leki?

Sam paragon z apteki nie jest wystarczającym dowodem, jeżeli nie wynika z niego, kto poniósł wydatek. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest faktura imienna wystawiona na osobę, która korzysta z odliczenia. Jeżeli leki kupuje opiekun dla osoby z niepełnosprawnością, dokument może być wystawiony na opiekuna albo na osobę pozostającą na jego utrzymaniu, pod warunkiem że można wykazać poniesienie kosztu.

Dokument powinien pozwalać ustalić:

• nabywcę leku lub osobę, która faktycznie poniosła wydatek,
• sprzedawcę i datę zakupu,
• nazwę lub rodzaj zakupionego leku,
• zapłaconą kwotę oraz walutę transakcji.

Jeśli część ceny została zrefundowana albo dofinansowana, odliczeniu podlega tylko kwota faktycznie zapłacona przez podatnika. Wydatki poniesione za granicą można uwzględnić po przeliczeniu ich na złote według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku.

Uwaga: dokument potwierdzający zakup nie zastępuje zalecenia lekarza specjalisty. Należy przechowywać zarówno dowody zapłaty, jak i dokumentację potwierdzającą konieczność stałego lub czasowego stosowania leków.

Gdzie wpisać ulgę w zeznaniu PIT?

Ulga na leki nie ma osobnej rubryki. Wykazuje się ją jako część ulgi rehabilitacyjnej w załączniku PIT/O, dołączanym do właściwego zeznania rocznego.

1. Zsumuj miesięczne nadwyżki wydatków ponad 100 zł, zamiast sumować wszystkie zakupy i odejmować 100 zł tylko raz.
2. Wypełnij załącznik PIT/O w części dotyczącej ulgi rehabilitacyjnej.
3. Przenieś wartość odliczenia do właściwego zeznania, na przykład PIT-37, PIT-36 albo PIT-28, zależnie od źródła dochodów.
4. Zachowaj faktury, zalecenie lekarza i dokument potwierdzający niepełnosprawność na wypadek weryfikacji.

Sprawdź, zanim wyślesz PIT

Przed wysłaniem zeznania sprawdź poniższe warunki:

• Czy osoba, której dotyczą leki, ma wymagane orzeczenie lub dokument równoważny?
• Czy lekarz specjalista zalecił stałe albo czasowe stosowanie tych leków?
• Czy masz faktury imienne lub inne dokumenty, z których wynika, kto, kiedy, komu, ile i za co zapłacił?
• Czy w każdym miesiącu odliczyłeś tylko nadwyżkę ponad 100 zł?
• Czy odliczyłeś wyłącznie część wydatku pokrytą z własnych środków?

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przy nietypowej sytuacji, zwłaszcza przy rozliczaniu wydatków na osobę pozostającą na utrzymaniu, warto zweryfikować aktualne przepisy ustawy o PIT lub skonsultować się z doradcą podatkowym.