Do wniosku o zasiłek pielęgnacyjny dołącz przede wszystkim formularz, dokument potwierdzający tożsamość oraz – jeżeli podstawą świadczenia jest niepełnosprawność – właściwe orzeczenie. Osoby, które ukończyły 75 lat, co do zasady nie dołączają orzeczenia o niepełnosprawności. Złożenie wniosku jest bezpłatne.
Podstawowe dokumenty do wniosku
Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego składa osoba pełnoletnia, rodzic lub opiekun prawny osoby niepełnosprawnej albo inny przedstawiciel uprawniony do działania w jej imieniu. Do podstawowego zestawu dokumentów należą:
- wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
- dokument potwierdzający tożsamość osoby składającej wniosek,
- orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, jeśli świadczenie ma być przyznane z powodu niepełnosprawności,
- dokument potwierdzający rachunek bankowy, jeżeli świadczenie ma być wypłacane przelewem.
W przypadku wniosku dotyczącego dziecka urząd może wymagać także dokumentu potwierdzającego jego dane, na przykład skróconego odpisu aktu urodzenia. Wniosek nie podlega opłacie skarbowej ani administracyjnej.
Jakie dokumenty zależą od podstawy świadczenia?
Zakres załączników zależy przede wszystkim od tego, czy prawo do świadczenia wynika z niepełnosprawności, czy z ukończenia 75. roku życia.
| Grupa beneficjentów | Niezbędne dokumenty | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoba z niepełnosprawnością | Wniosek, dokument tożsamości oraz orzeczenie o niepełnosprawności albo o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności | Przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności znaczenie ma także to, czy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat |
| Dziecko z niepełnosprawnością | Wniosek, dokument tożsamości przedstawiciela, orzeczenie o niepełnosprawności oraz, w razie potrzeby, odpis aktu urodzenia dziecka | Dotyczy dziecka, które nie ukończyło 16 lat |
| Osoba, która ukończyła 75 lat | Wniosek i dokument potwierdzający tożsamość | Nie trzeba przedstawiać orzeczenia o niepełnosprawności |
Orzeczenie może wydać powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. W określonych przypadkach dokumentem równoważnym może być orzeczenie wydane przez ZUS albo KRUS. Urząd często sam pobiera orzeczenia wydane przez powiatowe zespoły z dostępnego systemu, ale przy składaniu wniosku osobiście warto mieć przy sobie oryginał.
Oryginały, kopie i wniosek elektroniczny
Dokumenty papierowe składa się w oryginale albo jako kopie uwierzytelnione. Jeżeli masz tylko zwykłą kserokopię, pokaż pracownikowi urzędu oryginał. Pracownik może potwierdzić zgodność kopii z oryginałem. Dotyczy to także dokumentu tożsamości, gdy urząd wymaga jego okazania do wglądu.
Wniosek możesz złożyć osobiście w urzędzie miasta lub gminy, ośrodku pomocy społecznej albo innej jednostce wyznaczonej przez gminę. Możesz go także wysłać pocztą. Wniosek elektroniczny składa się przez portal Emp@tia, po uwierzytelnieniu profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym. Dokumenty dołącza się w formie elektronicznych załączników, na przykład skanów lub czytelnych zdjęć. Przy tej formie nie ma potrzeby fizycznego uwierzytelniania kopii.
Właściwy urząd ustala się według miejsca zamieszkania. W sprawach, w których członek rodziny przebywa w innym państwie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii, urząd może przekazać sprawę wojewodzie zajmującemu się koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Ostrzeżenie: jeżeli wniosek jest niekompletny albo zawiera błędy, urząd wezwie do jego poprawienia lub uzupełnienia. Na wykonanie wezwania przysługuje zwykle 14 dni od jego otrzymania. Brak reakcji może spowodować pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, a w przypadku wezwania dotyczącego dalszych dokumentów także wstrzymanie wypłaty świadczenia.
Jak złożyć dokumenty?
Procedura wygląda następująco:
- Ustal właściwy urząd według miejsca zamieszkania.
- Wypełnij i podpisz wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
- Dołącz dokumenty właściwe dla swojej sytuacji i okaż oryginały, jeśli składasz kopie osobiście.
- Złóż komplet w urzędzie, wyślij pocztą albo prześlij elektronicznie przez Emp@tię.
Urząd rozpatruje sprawę zazwyczaj w ciągu miesiąca. Sprawa szczególnie skomplikowana może trwać do dwóch miesięcy. Jeżeli zasiłek ma być przyznany na podstawie orzeczenia, złożenie wniosku w ciągu trzech miesięcy od jego wydania może mieć znaczenie dla ustalenia okresu, od którego świadczenie przysługuje.
Sytuacje wymagające dodatkowych dokumentów
Urząd może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia lub załączniki, gdy potrzebuje potwierdzić prawo do świadczenia. Dotyczy to zwłaszcza następujących sytuacji:
- sprawę załatwia pełnomocnik – wtedy trzeba dołączyć pełnomocnictwo, a jego kopię odpowiednio uwierzytelnić,
- wniosek składa cudzoziemiec – urząd może wymagać karty pobytu lub dokumentu potwierdzającego podstawę pobytu w Polsce,
- członek rodziny przebywa za granicą – mogą być potrzebne dokumenty dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
- istnieje wątpliwość dotycząca pobierania dodatku pielęgnacyjnego albo podobnego świadczenia za granicą.
Najważniejsze jest dopasowanie dokumentów do podstawy ubiegania się o świadczenie. Przy niepełnosprawności decydujące znaczenie ma właściwe orzeczenie, natomiast po ukończeniu 75 lat podstawowym dokumentem potwierdzającym uprawnienie jest dokument tożsamości.
Treść ma charakter informacyjny. Wymagania dotyczące dodatkowych załączników mogą zależeć od indywidualnej sytuacji oraz właściwego organu prowadzącego postępowanie.
