Jeśli umowa o pracę została przedłużona do dnia porodu, po porodzie nie składasz wniosku o urlop macierzyński byłemu pracodawcy. Składasz wniosek o zasiłek macierzyński bezpośrednio do ZUS. Były pracodawca przekazuje do Zakładu przede wszystkim formularz ZUS Z-3, który służy do ustalenia prawa do świadczenia i jego podstawy wymiaru.
Gdzie złożyć wniosek po porodzie?
Umowa przedłużona na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy trwa do dnia porodu włącznie i rozwiązuje się tego dnia. Od następnego dnia nie pozostajesz już w stosunku pracy. Jeżeli poród nastąpił w czasie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, zachowujesz jednak prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu, a po złożeniu odpowiedniego wniosku także za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu.
W takiej sytuacji płatnikiem świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest ZUS. Nie składa się więc do byłego pracodawcy wniosku o udzielenie dalszego urlopu macierzyńskiego ani rodzicielskiego. Pracodawca nie ma już wtedy podstawy do udzielania urlopów, ponieważ umowa o pracę wygasła.
Co należy do pracownicy, a co do byłego pracodawcy?
Procedura wymaga współdziałania obu stron, ale każda z nich wykonuje inne czynności:
| Czynność | Była pracownica | Były pracodawca |
|---|---|---|
| Potwierdzenie porodu | Przekazuje dokument potwierdzający urodzenie dziecka, najczęściej odpis aktu urodzenia. | Uwzględnia dokument w dokumentacji przekazywanej do ZUS, jeżeli jest wymagany do ustalenia prawa do świadczenia. |
| Wniosek o zasiłek | Składa formularze ZAM i ZUR bezpośrednio do ZUS. | Nie składa wniosku o urlop, ponieważ zatrudnienie ustało w dniu porodu. |
| Zaświadczenie Z-3 | Może poprosić pracodawcę o przekazanie dokumentu do ZUS i sprawdzić, czy został wysłany. | Sporządza i przekazuje do ZUS formularz Z-3, czyli zaświadczenie płatnika składek. |
| Dane dotyczące zatrudnienia i wynagrodzenia | Przekazuje informacje potrzebne do uzupełnienia dokumentacji, jeśli ZUS o nie wystąpi. | Potwierdza okres ubezpieczenia, wynagrodzenie i dane potrzebne do obliczenia podstawy zasiłku. |
Formularz Z-3 jest potrzebny także wtedy, gdy pracodawca przekazywał wcześniej dokumenty w związku z zasiłkiem chorobowym. W zależności od sytuacji ZUS może wymagać ponownego przekazania formularza albo jego uzupełnienia w zakresie dotyczącym zasiłku macierzyńskiego.
Co zrobić po porodzie krok po kroku?
Po urodzeniu dziecka postępowanie wygląda zasadniczo następująco:
- Uzyskaj dokument potwierdzający urodzenie dziecka, najczęściej odpis skrócony aktu urodzenia.
- Przekaż byłemu pracodawcy informację o porodzie oraz dokument potrzebny do przygotowania dokumentacji dla ZUS.
- Poproś o przekazanie do ZUS formularza Z-3, jeżeli pracodawca nie wysłał go wcześniej albo dane wymagają uzupełnienia.
- Złóż w ZUS wniosek ZAM o zasiłek za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu.
- Złóż w ZUS wniosek ZUR o zasiłek za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu, jeżeli chcesz ubiegać się o świadczenie za ten okres.
- Zachowaj potwierdzenie złożenia dokumentów, zwłaszcza gdy przekazujesz je elektronicznie.
Termin 21 dni od dnia porodu ma znaczenie dla sposobu ustalenia wysokości zasiłku. Złożenie w tym terminie wniosku obejmującego okres macierzyński i rodzicielski może pozwolić na wypłatę świadczenia w uśrednionej wysokości 81,5% podstawy wymiaru za okres objęty wnioskiem. Nieprzekroczenie tego terminu nie jest warunkiem samego prawa do zasiłku, ale spóźnienie może oznaczać rozliczenie świadczenia według innych zasad, co do zasady 100% podstawy za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i 70% za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu.
Jeżeli pracodawca zwleka z wystawieniem Z-3, skontaktuj się bezpośrednio z ZUS. Brak dokumentu od płatnika składek może opóźnić ustalenie prawa do świadczenia, ale nie oznacza automatycznie utraty zasiłku. ZUS może wskazać, jakie dokumenty należy złożyć samodzielnie i jakie działania podejmie wobec byłego pracodawcy.
Urlop macierzyński a zasiłek macierzyński
Urlop macierzyński jest uprawnieniem pracowniczym udzielanym przez pracodawcę. Zasiłek macierzyński jest natomiast świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego. Po rozwiązaniu umowy w dniu porodu nie możesz już korzystać z urlopu jako pracownica, ale możesz otrzymywać zasiłek za okres odpowiadający temu urlopowi.
Decydujące znaczenie ma to, czy w dniu porodu podlegałaś ubezpieczeniu chorobowemu. Sam fakt ustania zatrudnienia w dniu porodu nie odbiera prawa do świadczenia. Zmienia się natomiast sposób jego wypłaty i miejsce składania dokumentów – po porodzie sprawę prowadzi ZUS, a nie były pracodawca.
Najważniejsze działanie to przekazanie aktu urodzenia, dopilnowanie formularza Z-3 oraz złożenie wniosków do ZUS w ciągu 21 dni od porodu, jeżeli zależy Ci na uśrednionej wysokości świadczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących dokumentów lub indywidualnego przebiegu ubezpieczenia skontaktuj się z ZUS albo specjalistą prawa pracy.
