Wniosek o zwolnienie z podatku od nieruchomości najczęściej nie jest osobnym pismem. Właściwą drogą jest złożenie korekty informacji IN-1 przez osobę fizyczną albo deklaracji DN-1 przez osobę prawną, wraz z załącznikami dotyczącymi nieruchomości zwolnionych. Najpierw trzeba ustalić podstawę zwolnienia – ustawową albo wynikającą z uchwały rady gminy.
Kto może skorzystać ze zwolnienia?
Zwolnienie ustawowe wynika z Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obejmuje ono określone rodzaje gruntów, budynków i budowli, ale zwykle tylko wtedy, gdy nieruchomość spełnia dokładnie warunki wskazane w przepisie. Przykładem mogą być budynki gospodarcze służące działalności rolniczej, leśnej lub rybackiej, niektóre zabytki, nieużytki, użytki ekologiczne oraz nieruchomości zajęte na określone rodzaje działalności oświatowej lub statutowej.
Odrębną kategorię stanowią zwolnienia lokalne. Rada gminy może ustanowić je w uchwale, na przykład dla inwestycji albo przedsiębiorców spełniających warunki programu pomocy publicznej. W przypadku firmy może pojawić się także obowiązek przedstawienia informacji o uzyskanej pomocy de minimis. Sama kwalifikacja nieruchomości nie wystarcza, jeżeli uchwała wymaga wcześniejszego zgłoszenia zamiaru skorzystania ze zwolnienia.
Aktualnej uchwały szukaj w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej gminy, najlepiej w zakładkach „podatki i opłaty lokalne”, „uchwały rady gminy” albo „pomoc publiczna”. Sprawdź jej zakres, datę obowiązywania, warunki oraz wzór zgłoszenia lub dodatkowych formularzy. Przepisy mogą różnić się między gminami.
Najczęściej wskazywane w ustawie przypadki zwolnień obejmują:
- budynki gospodarcze położone na gruntach gospodarstw rolnych i służące działalności rolniczej,
- grunty i budynki wpisane do rejestru zabytków, jeżeli są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami,
- nieużytki, użytki ekologiczne oraz niektóre grunty zadrzewione i zakrzewione,
- nieruchomości zajęte na działalność oświatową lub nieodpłatną statutową działalność pożytku publicznego.
Wyłączenia są istotne. Zwolnienie może nie obejmować części nieruchomości zajętej na działalność gospodarczą. Dlatego trzeba prawidłowo określić zarówno rodzaj obiektu, jak i sposób jego wykorzystania.
Jak złożyć korektę IN-1 lub DN-1?
Formularz zależy od statusu podatnika. Osoba fizyczna składa informację IN-1, natomiast osoba prawna, jednostka organizacyjna lub spółka nieposiadająca osobowości prawnej składa deklarację DN-1.
| Cecha | Osoba fizyczna | Firma lub osoba prawna |
|---|---|---|
| Formularz główny | IN-1 | DN-1 |
| Załącznik dotyczący opodatkowanych nieruchomości | ZIN-1 | ZDN-1 |
| Załącznik dotyczący zwolnionych nieruchomości | ZIN-2 | ZDN-2 |
| Sposób rozliczenia | Organ podatkowy ustala podatek w decyzji | Podatnik oblicza podatek i składa deklarację |
- Ustal podstawę zwolnienia – sprawdź właściwy przepis Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych albo uchwałę rady gminy. W uchwale zweryfikuj, czy nieruchomość i podatnik spełniają wszystkie warunki.
- Pobierz aktualny formularz – skorzystaj ze strony urzędu gminy lub miasta. Wzory formularzy mogą się zmieniać, dlatego nie używaj starego druku znalezionego przypadkowo w internecie.
- Wypełnij korektę – zaznacz, że dokument jest korektą, podaj dane podatnika i nieruchomości oraz prawidłowo rozdziel część opodatkowaną od zwolnionej. W załączniku ZIN-2 albo ZDN-2 wpisz nieruchomości objęte zwolnieniem i podstawę prawną.
- Dołącz wymagane załączniki – przy nieruchomościach opodatkowanych stosuje się zwykle ZIN-1 lub ZDN-1, a przy zwolnionych ZIN-2 lub ZDN-2. Przy współwłasności może być potrzebny ZIN-3. Przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy uchwała wymaga formularzy dotyczących pomocy publicznej lub de minimis.
- Złóż dokumenty do właściwego organu – dokumenty składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla położenia nieruchomości. Możesz zrobić to osobiście, wysłać pocztą albo skorzystać z elektronicznego kanału wskazanego przez urząd.
- Zachowaj potwierdzenie – przy złożeniu osobistym poproś o potwierdzenie na kopii. Przy wysyłce elektronicznej zachowaj urzędowe poświadczenie odbioru, a przy przesyłce pocztowej dowód nadania.
W korekcie nie zmieniaj przypadkowo danych, które nadal są prawidłowe. Jeżeli zwolnienie dotyczy tylko części budynku, gruntu lub budowli, wykaż osobno część objętą podatkiem i część zwolnioną. Znaczenie ma także prawidłowa kwalifikacja obiektu oraz powierzchnia użytkowa budynku.
Podanie nieprawdziwych danych lub złożenie fałszywego oświadczenia może powodować odpowiedzialność karną na podstawie art. 233 Kodeksu karnego. Nie wpisuj podstawy zwolnienia tylko dlatego, że opis nieruchomości wydaje się podobny do przykładu z innej gminy. W razie wątpliwości poproś urząd o wyjaśnienie albo skonsultuj sprawę z doradcą podatkowym.
Co dzieje się po złożeniu dokumentów?
Urząd sprawdza kompletność i poprawność korekty. Może wezwać do uzupełnienia brakujących załączników, wyjaśnienia sposobu wykorzystania nieruchomości albo przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków zwolnienia.
Przy zwolnieniu ustawowym, które działa z mocy prawa, zwykle nie wydaje się odrębnej zgody na zwolnienie. Organ uwzględnia dane z korekty przy ustalaniu zobowiązania. Przy zwolnieniu uchwałowym przedsiębiorca może otrzymać informację o wartości udzielonej pomocy lub inne potwierdzenie wymagane przez lokalne przepisy. Osoba fizyczna może otrzymać zmienioną decyzję podatkową.
Lista kontrolna przed wysyłką
Przed złożeniem dokumentów sprawdź:
- czy wybrałeś właściwy formularz – IN-1 albo DN-1,
- czy dołączyłeś właściwe załączniki, w tym ZIN-2 lub ZDN-2, jeśli wykazujesz zwolnioną nieruchomość,
- czy wskazałeś konkretną podstawę prawną zwolnienia,
- czy sprawdziłeś aktualną uchwałę w BIP gminy i podpisałeś korektę.
Największe ryzyko błędu powstaje wtedy, gdy podatnik korzysta z nieaktualnego formularza, pomija załącznik dotyczący zwolnienia albo zakłada, że uchwała obowiązująca w jednej gminie działa także w innej. Dlatego przed wysyłką porównaj dokumenty z aktualnymi wymaganiami urzędu właściwego dla nieruchomości.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W sprawach wymagających interpretacji przepisów lub dotyczących pomocy publicznej warto skonsultować się z doradcą podatkowym albo właściwym organem gminy.
