Samo posiadanie statusu osoby bezrobotnej nie odbiera prawa do ulgi na dziecko. Decydujące znaczenie ma to, czy w danym roku uzyskałeś dochód opodatkowany według skali podatkowej. Może nim być między innymi zasiłek dla bezrobotnych. Jeżeli nie masz żadnego opodatkowanego dochodu, nie odliczysz ulgi od podatku, a sam fakt wychowywania dziecka nie wystarczy do otrzymania zwrotu.
Bezrobotny z zasiłkiem a ulga na dziecko
Ulga prorodzinna jest odliczeniem od podatku, a nie od dochodu. Dlatego potrzebujesz podatku, od którego można ją odjąć. Brak zatrudnienia nie musi oznaczać braku takiej podstawy. Zasiłek dla bezrobotnych jest przychodem opodatkowanym według skali, a urząd pracy wystawia informację PIT-11. Na jej podstawie rozliczasz świadczenie w zeznaniu rocznym.
Prawo do ulgi wymaga także spełnienia pozostałych warunków, przede wszystkim faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, sprawowania opieki prawnej albo prowadzenia rodziny zastępczej. W przypadku jednego dziecka mogą mieć znaczenie również limity dochodów rodzica. Sama rejestracja w urzędzie pracy nie tworzy prawa do ulgi, ale też go nie wyklucza.
| Sytuacja | Prawo do ulgi | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Bezrobotny pobiera zasiłek | Tak, jeśli spełnia warunki ulgi | Zasiłek jest opodatkowany, a urząd pracy wykazuje go w PIT-11 |
| Bezrobotny nie pobiera świadczenia i nie ma innych dochodów | Nie | Brak podatku, od którego można odliczyć ulgę |
| Osoba otrzymuje wyłącznie alimenty | Nie | Alimenty na dziecko są zwolnione z podatku i nie tworzą podstawy do odliczenia |
Alimenty, także wypłacane z funduszu alimentacyjnego, nie zastępują dochodu opodatkowanego. Jeżeli są jedynym źródłem utrzymania osoby bezrobotnej, nie można na ich podstawie rozliczyć ulgi prorodzinnej. Dotyczy to również sytuacji, w której rodzic faktycznie samotnie wychowuje dziecko.
Co zrobić, gdy podatek jest zbyt niski?
Podatek od zasiłku dla bezrobotnych może być niższy niż przysługująca ulga. Wtedy odliczasz ulgę do wysokości podatku, a o niewykorzystaną część możesz wystąpić jako o dodatkowy zwrot. Nie jest to jednak zwrot bez ograniczeń.
Przy ustalaniu, czy zwrot jest możliwy, sprawdź trzy elementy:
- Wysokość podatku – od niej odliczasz ulgę prorodzinną.
- Wysokość składek – dodatkowy zwrot nie może przekroczyć sumy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, które faktycznie obciążały podatnika.
- Załącznik PIT/O – w nim wykazujesz ulgę na dzieci i dane potrzebne do jej rozliczenia.
W przypadku zasiłku dla bezrobotnych trzeba zwrócić uwagę na finansowanie składek. Składki na ubezpieczenia społeczne za osobę pobierającą zasiłek finansuje urząd pracy. Nie są więc składkami opłaconymi przez podatnika i nie zwiększają jego limitu dodatkowego zwrotu. Składka zdrowotna jest natomiast pobierana ze świadczenia, dlatego może wpływać na wysokość zwrotu.
Zwrot niewykorzystanej ulgi nie może być wyższy niż limit wynikający z faktycznie zapłaconych lub pobranych składek. W praktyce osoba pobierająca wyłącznie zasiłek dla bezrobotnych może więc odzyskać mniej niż pełna kwota ulgi. Jeżeli nie zapłaciła żadnych takich składek, sam niski podatek nie wystarczy do uzyskania dodatkowej wypłaty.
Jak rozliczyć ulgę w zeznaniu PIT?
Jeżeli masz PIT-11 z urzędu pracy, rozliczenie wygląda podobnie jak przy innych dochodach opodatkowanych według skali:
- Złóż zeznanie PIT-37, a w sytuacji uzyskiwania innych dochodów rozliczanych na zasadach ogólnych – właściwy formularz, najczęściej PIT-36.
- Dołącz załącznik PIT/O i wpisz dane dziecka oraz okres, za który przysługuje ulga.
- Wskaż część ulgi odliczaną od podatku, a jeśli podatek był za niski, również kwotę niewykorzystanej ulgi objętą dodatkowym zwrotem.
Wysokość ulgi zależy od liczby dzieci i liczby miesięcy, w których spełnione były warunki. Nie trzeba jednak wykorzystywać całej kwoty, jeśli podatek i limit składek na to nie pozwalają.
Najważniejsza zasada
Bezrobotny może skorzystać z ulgi na dziecko, jeśli ma opodatkowany dochód, na przykład zasiłek dla bezrobotnych, i spełnia warunki ulgi prorodzinnej. Osoba bez zasiłku, pracy ani innych dochodów opodatkowanych nie ma od czego odliczyć ulgi. Same alimenty nie dają tego prawa, a ewentualny zwrot niewykorzystanej ulgi zawsze ogranicza wysokość składek zapłaconych lub pobranych od podatnika.
Przepisy podatkowe mogą zależeć od rodzaju uzyskiwanych dochodów i indywidualnej sytuacji rodzinnej. Przy nietypowych źródłach przychodu lub rozliczeniu z drugim rodzicem warto sprawdzić aktualne informacje na podatki.gov.pl albo skonsultować się z urzędem skarbowym.
