Termomodernizacja – jak dokonać odliczenia w PIT?

Ulga termomodernizacyjna pozwala właścicielowi lub współwłaścicielowi domu jednorodzinnego odliczyć od dochodu, a przy ryczałcie od przychodu, wydatki na materiały i usługi związane z poprawą efektywności energetycznej budynku. Limit wynosi 53 000 zł na jednego podatnika. Inwestycję trzeba zakończyć w ciągu 3 lat, a niewykorzystaną część odliczenia można rozliczać maksymalnie przez 6 lat.

Kto może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Z ulgi może skorzystać osoba, która jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Chodzi zarówno o dom wolnostojący, jak i budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej. Budynek musi już istnieć i być przeznaczony na cele mieszkalne. Ulga nie służy do odliczania kosztów budowy nowego domu ani wydatków związanych z mieszkaniem w bloku.

Status właściciela lub współwłaściciela trzeba mieć w momencie dokonywania odliczenia, czyli składania zeznania podatkowego. Samo posiadanie mieszkania, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu albo najem domu nie wystarcza.

Odliczenie dotyczy wydatków na przedsięwzięcie, którego celem jest między innymi zmniejszenie zapotrzebowania na energię potrzebną do ogrzewania domu lub przygotowania ciepłej wody, ograniczenie strat energii albo zastąpienie źródła energii rozwiązaniem wykorzystującym odnawialne źródła energii.

Limit 53 000 zł i terminy rozliczenia

Limit ulgi wynosi 53 000 zł na jednego podatnika. Jest to kwota odliczenia od dochodu lub przychodu, a nie kwota zwrotu podatku. Rzeczywista korzyść zależy od formy opodatkowania i wysokości podstawy, od której odliczasz ulgę. Limit obejmuje wszystkie przedsięwzięcia termomodernizacyjne realizowane w budynkach, których jesteś właścicielem lub współwłaścicielem. Nie zwiększa się przy zakupie kolejnego domu i nie podlega indeksacji.

Przykładowo, jeśli pierwszy wydatek został poniesiony w 2026 roku, przedsięwzięcie trzeba zakończyć do 31 grudnia 2029 roku. Jeżeli w roku poniesienia wydatku dochód lub przychód nie wystarcza do wykorzystania całej ulgi, pozostałą część można odliczać w następnych latach, nie dłużej niż przez 6 lat liczonych od końca 2026 roku.

W przypadku małżonków limit jest indywidualny. Jeżeli oboje są współwłaścicielami domu i wspólnie ponieśli wydatek, mogą podzielić odliczenie między siebie w wybranej proporcji, ale łączna kwota nie może przekroczyć rzeczywiście poniesionego kosztu. Gdy dom należy wyłącznie do jednego małżonka, co do zasady tylko on może skorzystać z ulgi.

Co można odliczyć w ramach termomodernizacji?

Zakres ulgi wyznacza wykaz materiałów budowlanych, urządzeń i usług zawarty w załączniku do Rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju. Sam fakt, że wydatek poprawia komfort albo zmniejsza zużycie energii, nie wystarcza. Musi on należeć do katalogu i być związany z przedsięwzięciem termomodernizacyjnym.

Do najczęściej odliczanych wydatków należą:

• materiały do docieplenia ścian, dachów, fundamentów i innych przegród budowlanych
• okna, okna połaciowe, drzwi zewnętrzne, drzwi balkonowe i bramy garażowe wraz z montażem
• pompa ciepła wraz z infrastrukturą i montażem
• ogniwa fotowoltaiczne, kolektory słoneczne oraz niezbędna infrastruktura
• magazyny energii i magazyny ciepła wraz z montażem
• materiały i usługi dotyczące instalacji ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej
• wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła
• system zarządzania energią
• audyt energetyczny, analiza termograficzna i dokumentacja projektowa związana z termomodernizacją
• demontaż źródła ciepła na paliwo stałe oraz regulacja i równoważenie hydrauliczne instalacji

Audyt energetyczny nie jest obowiązkowy. Jeżeli jednak zostanie wykonany przed rozpoczęciem prac, realizowane przedsięwzięcie powinno odpowiadać jego założeniom. Koszt takiego audytu może należeć do wydatków objętych ulgą, o ile spełnia pozostałe warunki.

Jeśli jedna faktura obejmuje zarówno wydatek kwalifikowany, jak i niekwalifikowany, warto zadbać o wyodrębnienie poszczególnych pozycji. Nie należy odliczać całej faktury, gdy tylko jej część spełnia warunki ulgi.

Jak rozliczyć odliczenie w PIT/O?

Ulgę wykazuje się w zeznaniu za rok, w którym poniesiono wydatek. Dotyczy to podatników rozliczających dochody według skali, podatkiem liniowym albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

1. Sprawdź, czy w dniu składania zeznania jesteś właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego.
2. Zweryfikuj, czy każdy wydatek znajduje się w aktualnym wykazie materiałów, urządzeń i usług.
3. Zbierz faktury VAT wystawione przez czynnego podatnika VAT oraz ustal kwotę faktycznie poniesioną przez siebie.
4. Wybierz właściwe zeznanie: PIT-37, PIT-36, PIT-36L albo PIT-28.
5. Dołącz załącznik PIT/O i wpisz w nim kwotę wydatków podlegających odliczeniu.
6. Przenieś wartość odliczenia do właściwej części zeznania głównego, uwzględniając limit 53 000 zł.
7. Zachowaj dokumenty i kontroluj termin zakończenia inwestycji oraz okres 6 lat na rozliczenie niewykorzystanej kwoty.

Podstawą odliczenia jest faktura VAT. Powinna być wystawiona przez podatnika VAT, który nie korzysta ze zwolnienia z VAT. Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą i odliczyłeś VAT od danego wydatku, w uldze nie uwzględniasz tej części podatku. Nie można też odliczyć wydatku, który wcześniej zaliczono do kosztów uzyskania przychodów albo rozliczono w ramach innej ulgi.

Dotacja a ulga termomodernizacyjna

Ulgę można łączyć z programami wsparcia, takimi jak Czyste Powietrze lub „Mój Prąd”, ale nie wolno odliczać części sfinansowanej z dotacji ani zwróconej w innej formie. Jeżeli inwestycja kosztowała 40 000 zł, a 15 000 zł pokryła dotacja, podstawą odliczenia może być najwyżej 25 000 zł.

Gdy najpierw odliczysz pełny wydatek, a dopiero później otrzymasz zwrot, zwróconą część trzeba doliczyć do dochodu albo przychodu w zeznaniu za rok, w którym otrzymano środki. Ta sama zasada dotyczy zwrotu wydatku z innych źródeł.

Kiedy trzeba zwrócić ulgę?

Nieukończenie przedsięwzięcia w ciągu 3 lat powoduje obowiązek zwrotu wcześniej odliczonej ulgi. W takim przypadku odliczone kwoty dolicza się do dochodu lub przychodu za rok podatkowy, w którym upłynął termin zakończenia inwestycji.

Obowiązek korekty może powstać także wtedy, gdy podatnik nie ma prawidłowych dokumentów albo odliczył wydatek sfinansowany dotacją. Samo rozpoczęcie prac nie wystarczy, jeśli przedsięwzięcie nie zostanie zakończone w ustawowym terminie.

Przed wysłaniem zeznania sprawdź najczęstsze źródła błędów:

• brak faktury VAT albo faktura od podmiotu korzystającego ze zwolnienia z VAT
• odliczenie klimatyzatora z funkcją grzania
• odliczenie całego remontu dachu zamiast wyłącznie kosztów docieplenia
• ujęcie w uldze części pokrytej dotacją lub później zwróconej
• przekroczenie limitu 53 000 zł na podatnika
• brak zakończenia inwestycji w ciągu 3 lat od końca roku pierwszego wydatku

Lista kontrolna przed wysłaniem PIT

Przed złożeniem zeznania sprawdź, czy:

• masz status właściciela lub współwłaściciela domu jednorodzinnego
• posiadasz faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki
• każda odliczana pozycja znajduje się w aktualnym wykazie
• odliczasz wyłącznie własny, niedofinansowany koszt
• nie przekraczasz limitu 53 000 zł na podatnika
• dołączasz PIT/O do właściwego zeznania PIT
• uwzględniasz termin 3 lat na zakończenie inwestycji i 6 lat na rozliczenie nadwyżki

Najbezpieczniej rozliczać wydatki na bieżąco, przechowywać faktury i sprawdzać aktualny wykaz przed zakupem materiałów lub zamówieniem usługi. Przy nietypowym przedsięwzięciu, którego kwalifikacja nie jest oczywista, można rozważyć wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową.

Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne przepisy, wykaz wydatków i swoją sytuację podatkową.