Tak, pobyt w sanatorium można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Odliczeniu podlega jednak wyłącznie faktycznie poniesiony koszt, pomniejszony o dofinansowanie, na przykład z NFZ lub PFRON. Potrzebujesz też dokumentu wystawionego na osobę uprawnioną do ulgi oraz potwierdzenia, że pobyt miał charakter leczniczy lub rehabilitacyjny.
Kto może skorzystać z odliczenia?
Ulga rehabilitacyjna wynika z art. 26 ust. 1 pkt 6 oraz art. 26 ust. 7a–7g ustawy o PIT. Mogą z niej skorzystać osoby z niepełnosprawnością, które poniosły wydatek na rehabilitację, a także podatnicy utrzymujący osobę z niepełnosprawnością, jeśli spełniają warunki przewidziane w przepisach.
Samo pobieranie emerytury lub renty nie wystarcza. Podatnik powinien mieć między innymi orzeczenie o jednym ze stopni niepełnosprawności, decyzję o przyznaniu odpowiedniej renty albo orzeczenie o niepełnosprawności dziecka.
Osoba utrzymująca niepełnosprawnego członka rodziny musi dodatkowo sprawdzić limit jego dochodów obowiązujący w rozliczanym roku. Limity zmieniają się, dlatego przed złożeniem zeznania trzeba sprawdzić aktualną kwotę.
Wymogi, które należy spełnić, są następujące:
- Uprawnienie do ulgi – podatnik jest osobą z niepełnosprawnością albo utrzymuje osobę z niepełnosprawnością.
- Charakter pobytu – wyjazd odbył się w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub innym zakładzie wymienionym w ustawie, a pobyt miał cel leczniczy albo rehabilitacyjny.
- Dokumentacja – wydatek wynika z faktury, rachunku lub innego dokumentu pozwalającego ustalić nabywcę, sprzedawcę, usługę i zapłaconą kwotę.
- Brak podwójnego finansowania – odliczana kwota nie może obejmować części zwróconej lub sfinansowanej z innych środków.
Najbezpieczniejszym dokumentem jest imienna faktura wystawiona na osobę korzystającą z ulgi. Jeżeli podatnik utrzymuje osobę z niepełnosprawnością, dokument może być wystawiony na niego albo na osobę pozostającą na jego utrzymaniu, pod warunkiem że da się ustalić, kto poniósł wydatek.
Co można odliczyć?
Ustawa obejmuje odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym. Sanatorium uzdrowiskowe może mieścić się w tej kategorii, ale sama nazwa obiektu nie przesądza jeszcze o prawie do ulgi.
| Wydatek | Warunki odliczenia | Czego nie obejmuje |
| Pobyt w sanatorium | Obiekt musi mieć status zakładu lecznictwa uzdrowiskowego, a pobyt powinien mieć charakter leczniczy lub rehabilitacyjny. | Pobyt turystyczny albo wypoczynkowy bez związku z leczeniem. |
| Zabiegi rehabilitacyjne | Usługa musi być zabiegiem rehabilitacyjnym lub leczniczo-rehabilitacyjnym i powinna być wyszczególniona w dokumentacji. | Ogólne usługi rekreacyjne oraz koszty, których nie da się wyodrębnić. |
| Pobyt opiekuna | Może podlegać odliczeniu w przypadkach wskazanych w ustawie, między innymi przy pobycie z osobą zaliczoną do I grupy inwalidztwa lub z dzieckiem z niepełnosprawnością do 16. roku życia. | Dowolny pobyt osoby towarzyszącej bez spełnienia ustawowych warunków. |
Prawo do odliczenia może dotyczyć zarówno pobytu komercyjnego, jak i pobytu na skierowanie. W przypadku wyjazdu finansowanego przez NFZ odliczasz jednak tylko opłaty faktycznie poniesione przez siebie. Nie rozliczysz części pokrytej przez NFZ.
Problem pojawia się także wtedy, gdy ośrodek jest pensjonatem, domem opieki albo inną placówką bez statusu zakładu leczniczego. Sama obecność zabiegów lub opieki nie zawsze wystarcza. Dokument powinien wyraźnie wskazywać odpłatność za usługę należącą do ustawowego katalogu.
Jak wykazać pobyt w PIT?
Ulgę rehabilitacyjną wykazuje się w załączniku PIT/O do zeznania rocznego, na przykład PIT-37 albo PIT-36. Kwota odliczenia pomniejsza dochód, a w przypadku ryczałtu – przychód, zgodnie z zasadami właściwymi dla danego rozliczenia.
Rozliczenie wykonaj w następującej kolejności:
- Sprawdź, czy masz dokument potwierdzający niepełnosprawność albo prawo do ulgi jako osoba utrzymująca osobę z niepełnosprawnością.
- Zweryfikuj status ośrodka i upewnij się, że pobyt dotyczył leczenia lub rehabilitacji.
- Ustal kwotę z faktury lub rachunku, którą rzeczywiście zapłaciłeś.
- Odejmij od tej kwoty dofinansowania, zwroty i inne środki pokrywające część wydatku.
- Wpisz pomniejszoną kwotę w załączniku PIT/O i dołącz ten załącznik do właściwego zeznania rocznego.
Przykładowo, jeżeli pobyt kosztował 5000 zł, a 3000 zł sfinansowano z dofinansowania, w uldze możesz uwzględnić najwyżej 2000 zł. Nie jest to kwota zwrotu podatku, lecz kwota odliczana od dochodu lub przychodu. Faktyczna korzyść zależy od sposobu opodatkowania i wysokości podatku.
Dokumentów potwierdzających wydatki nie dołączasz automatycznie do zeznania, ale musisz je przechowywać na wypadek wezwania urzędu skarbowego. Dokumentację podatkową przechowuje się co do zasady przez okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin zapłaty podatku.
Na jakie błędy uważać?
Przed wysłaniem zeznania sprawdź kilka podstawowych kwestii:
- Faktura – czy zawiera dane osoby, która korzysta z ulgi lub poniosła wydatek za osobę pozostającą na jej utrzymaniu?
- Dofinansowanie – czy odjąłeś środki z NFZ, PFRON albo innego źródła?
- Status ośrodka – czy obiekt jest zakładem lecznictwa uzdrowiskowego lub inną placówką wymienioną w ustawie, a nie wyłącznie pensjonatem?
- Zakres usługi – czy faktura rozdziela pobyt leczniczy i zabiegi od opłat rekreacyjnych?
- Cel wyjazdu – czy dokumenty potwierdzają charakter leczniczy lub rehabilitacyjny, a nie tylko wypoczynkowy?
Ważne: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazywał, że faktura wystawiona wyłącznie na współmałżonka może pozbawić osobę niepełnosprawną prawa do odliczenia, nawet gdy zapłata nastąpiła ze wspólnego rachunku. Jeżeli nie masz pewności co do statusu ośrodka albo treści faktury, rozważ uzyskanie interpretacji indywidualnej przed rozliczeniem.
Najważniejsza zasada jest prosta: rozliczasz nie cały koszt wyjazdu, lecz tylko udokumentowaną i faktycznie poniesioną część pobytu leczniczego lub rehabilitacyjnego, po odjęciu wszystkich dofinansowań.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne przepisy ustawy o PIT oraz dokumenty dotyczące konkretnego pobytu.
