„Ulga na dziecko w KRUS” to potoczne określenie finansowania składki emerytalno-rentowej z budżetu państwa. Nie jest to ulga podatkowa w PIT. Aby z niej skorzystać, trzeba spełnić warunki dotyczące osobistej opieki nad dzieckiem i złożyć właściwy wniosek w KRUS.
Na czym polega finansowanie składek KRUS?
W okresie osobistej opieki nad dzieckiem państwo może finansować za uprawnioną osobę składkę na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Dotyczy to dziecka własnego, dziecka małżonka albo dziecka przysposobionego.
Nie należy mylić tego rozwiązania z ulgą prorodzinną rozliczaną w zeznaniu PIT. Ulga podatkowa zmniejsza podatek dochodowy, natomiast finansowanie w KRUS dotyczy składek na ubezpieczenie społeczne. Z budżetu państwa pokrywana jest wyłącznie składka emerytalno-rentowa, której wysokość wynosi 10% emerytury podstawowej obowiązującej w ostatnim miesiącu poprzedniego kwartału.
Składkę na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie rolnik nadal opłaca samodzielnie.
Kto może skorzystać z finansowania?
Prawo do finansowania składki może uzyskać osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, jeżeli spełnia wymagania określone w przepisach. Najważniejsze warunki są następujące:
- Osoba sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem własnym, dzieckiem małżonka albo dzieckiem przysposobionym.
- Nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu.
- Nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty ani innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych wykluczających to uprawnienie.
- Zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej albo zawiesiła jej wykonywanie lub współpracę przy jej prowadzeniu.
- Drugi rodzic nie korzysta w tym samym czasie z finansowania składek z tytułu opieki nad dzieckiem w KRUS lub ZUS.
Warunek dotyczący działalności pozarolniczej ma znaczenie już w dniu rozpoczęcia finansowania. Jeżeli rolnik lub domownik nadal prowadzi taką działalność, finansowanie składki z budżetu państwa nie zostanie przyznane.
Samo pobieranie świadczenia rodzicielskiego przez drugiego rodzica nie wyklucza uprawnienia. Znaczenie ma to, czy rodzic korzysta równocześnie z finansowania składek w ZUS.
Jaki wniosek KRUS wybrać?
Rodzaj formularza zależy od tego, czy osoba jest już objęta ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w KRUS:
| Status ubezpieczenia | Właściwy formularz wniosku |
|---|---|
| Osoba podlegająca ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS | UD-91 – wniosek o finansowanie składki |
| Osoba niepodlegająca ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS | UD-92 – wniosek o objęcie ubezpieczeniem i finansowanie składek |
Osoba, która nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, może mieć możliwość wyboru finansowania składki w KRUS albo w ZUS. Przed złożeniem dokumentów warto sprawdzić, czy drugi rodzic nie korzysta już z finansowania w jednym z tych systemów.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Procedura wymaga dobrania formularza, dołączenia dokumentów i przekazania kompletnego wniosku do właściwej placówki KRUS:
- Ustal swój status ubezpieczeniowy – sprawdź, czy podlegasz ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS. Na tej podstawie wybierz formularz UD-91 albo UD-92.
- Pobierz właściwy druk – formularze są dostępne w placówkach KRUS oraz w materiałach publikowanych przez Kasę.
- Przygotuj załączniki – dołącz skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, a w przypadku dziecka niepełnosprawnego także orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
- Wypełnij formularz czytelnie – wpisuj dane wielkimi literami, zaznaczaj pola wyboru znakiem X i używaj czarnego albo niebieskiego koloru. Nie wypełniaj dokumentu ołówkiem.
- Złóż kompletny wniosek w KRUS – dokumenty przekaż w placówce właściwej dla sprawy. Finansowanie może zostać przyznane dopiero po sprawdzeniu spełnienia wszystkich warunków.
Przed złożeniem dokumentów sprawdź dane osobowe, informacje o dziecku oraz deklarowany okres opieki. Braki lub nieścisłości mogą spowodować konieczność uzupełnienia wniosku.
Okres finansowania i najważniejsze ograniczenia
Finansowanie składki przysługuje od dnia złożenia wniosku. Nie obejmuje okresu wcześniejszego, dlatego złożenie dokumentów po rozpoczęciu opieki nie daje prawa do wyrównania za poprzednie miesiące.
Standardowo uprawnienie może trwać do 3 lat, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 5. roku życia. W przypadku opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym okres ten może wynosić do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Okresy wykorzystane wcześniej z różnych tytułów lub w różnych systemach sumują się i nie mogą przekroczyć ustawowego limitu.
Trzeba też pamiętać, że finansowanie obejmuje tylko składkę emerytalno-rentową. Składkę wypadkową, chorobową i macierzyńską należy opłacać samodzielnie.
W praktyce najważniejsze są trzy kwestie: wybór formularza UD-91 albo UD-92, zaprzestanie lub zawieszenie działalności pozarolniczej oraz złożenie wniosku bez oczekiwania na finansowanie wstecz.
