Program „Ciepłe Mieszkanie” pozwala sfinansować przede wszystkim wymianę nieefektywnego źródła ciepła w lokalu lub budynku wielorodzinnym. Po spełnieniu tego warunku dotacja może objąć także między innymi okna, drzwi, wentylację mechaniczną i dokumentację, a w przypadku małych wspólnot również ocieplenie przegród oraz fotowoltaikę.
Czym jest program „Ciepłe Mieszkanie” i gdzie złożyć wniosek?
„Ciepłe Mieszkanie” jest programem skierowanym do mieszkań w budynkach wielorodzinnych. Stanowi uzupełnienie programu „Czyste Powietrze”, który dotyczy przede wszystkim domów jednorodzinnych. Celem wsparcia jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń oraz poprawa efektywności energetycznej lokali i małych budynków wielorodzinnych.
Beneficjentem końcowym może być właściciel lokalu, osoba posiadająca ograniczone prawo rzeczowe, najemca lokalu komunalnego spełniający warunki programu albo wspólnota mieszkaniowa obejmująca od 3 do 7 lokali mieszkalnych. Wniosek nie trafia bezpośrednio do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ani do WFOŚiGW. Nabór, podpisanie umowy i rozliczenie prowadzi gmina, o ile wcześniej przystąpiła do programu i ma dostępną pulę środków.
Na co można otrzymać dofinansowanie?
Zakres kosztów zależy od tego, czy inwestycję realizuje osoba fizyczna w swoim lokalu, czy wspólnota w częściach wspólnych budynku:
| Rodzaj prac | Osoby fizyczne | Wspólnoty mieszkaniowe |
|---|---|---|
| Wymiana źródła ciepła | Demontaż nieefektywnego źródła na paliwo stałe i montaż nowego źródła albo podłączenie lokalu do efektywnego źródła ciepła | Wymiana wspólnego źródła ciepła, modernizacja kotłowni albo podłączenie budynku do sieci |
| Instalacja c.o. i c.w.u. | Modernizacja instalacji w lokalu | Budowa lub modernizacja instalacji obejmującej budynek |
| Okna i drzwi | Wymiana stolarki w lokalu | Wymiana okien, drzwi i bram garażowych w częściach objętych inwestycją |
| Wentylacja mechaniczna | Montaż wentylacji z odzyskiem ciepła | Montaż rozwiązania obsługującego budynek lub jego części |
| Ocieplenie przegród | Zakres dotyczący lokalu, jeśli przewidują go zasady naboru | Ocieplenie ścian, dachu, stropów lub innych przegród budowlanych |
| Fotowoltaika i dokumentacja | Dokumentacja projektowa związana z inwestycją | Mikroinstalacja fotowoltaiczna, audyt energetyczny, ekspertyzy i dokumentacja projektowa |
Najważniejsza zasada dotyczy nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe, potocznie nazywanego kopciuchem. W przypadku osoby fizycznej wymiana albo likwidacja takiego źródła jest zwykle warunkiem uzyskania wsparcia na pozostałe elementy, takie jak okna, drzwi czy rekuperacja. Sama wymiana stolarki bez rozwiązania problemu wysokoemisyjnego ogrzewania nie daje podstawy do dotacji w tym wariancie.
Wspólnota ma szersze możliwości inwestycyjne. Może objąć wnioskiem części wspólne, instalację centralnego ogrzewania, ocieplenie budynku i fotowoltaikę. Program przewiduje także wariant termomodernizacji bez wymiany źródła ciepła, ale podlega on odrębnemu limitowi i warunkom.
Wydatki powinny wynikać z zatwierdzonego zakresu przedsięwzięcia. Przy większej inwestycji wspólnoty audyt energetyczny pomaga ustalić kolejność prac i dokumentuje planowany efekt energetyczny.
Ile można otrzymać?
W przypadku osób fizycznych wysokość dotacji zależy od dochodu. W gminach wskazanych jako najbardziej zanieczyszczone intensywność wsparcia i maksymalna kwota są wyższe o 5 punktów procentowych lub zgodnie z limitem określonym w programie.
| Poziom dofinansowania | Maks. dochód lub kryterium | Intensywność dotacji | Maksymalna kwota |
|---|---|---|---|
| Podstawowy | Roczny dochód do 135 000 zł | Do 30%, a w gminach z listy zanieczyszczonych do 35% | 16 500 zł lub 19 000 zł |
| Podwyższony | Do 1 894 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 2 651 zł w jednoosobowym | Do 60%, a w gminach z listy zanieczyszczonych do 65% | 27 500 zł lub 29 500 zł |
| Najwyższy | Do 1 090 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1 526 zł w jednoosobowym, ewentualnie określone świadczenia | Do 90%, a w gminach z listy zanieczyszczonych do 95% | 41 000 zł lub 43 900 zł |
Wspólnoty mieszkaniowe nie korzystają z progów dochodowych. Ich limit zależy od wariantu inwestycji i może wynosić do 60% kosztów kwalifikowanych. Dla kompleksowej termomodernizacji z wymianą źródła ciepła przewidziano limit do 350 000 zł. Przy połączeniu prac z mikroinstalacją fotowoltaiczną limit może wynieść do 360 000 zł, a w określonym wariancie z pompą ciepła do 375 000 zł. Termomodernizacja bez wymiany źródła ciepła może być objęta wsparciem do 150 000 zł.
Podane limity nie oznaczają automatycznej wypłaty maksymalnej kwoty. Dotacja obejmuje tylko koszty uznane za kwalifikowane, a poziom procentowy ogranicza także wysokość refundacji względem faktycznie poniesionych wydatków.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Procedura może różnić się szczegółami między samorządami, ale zwykle przebiega w następującej kolejności:
- Sprawdź nabór w swojej gminie – ustal, czy gmina uczestniczy w programie, czy ma środki oraz jaki termin i sposób składania dokumentów obowiązuje.
- Ustal poziom dofinansowania – przy wyższym wsparciu przygotuj zaświadczenie o dochodach lub dokument potwierdzający uprawnienie do świadczeń.
- Przygotuj zakres prac – określ źródło ciepła, planowane prace dodatkowe, szacunkowe koszty oraz wymagane audyty lub projekty.
- Złóż wniosek w gminie – dołącz dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu, dokumenty dochodowe i pozostałe załączniki wymagane w lokalnym naborze.
- Podpisz umowę i wykonaj inwestycję – nie rozpoczynaj prac przed terminem wskazanym w regulaminie lub umowie, ponieważ wcześniejsze wydatki mogą nie zostać uznane.
- Rozlicz przedsięwzięcie – przekaż gminie faktury, protokoły odbioru i inne dokumenty potwierdzające wykonanie prac oraz poniesienie kosztów.
Rok 2026 jest końcowym terminem rozdysponowywania środków w obecnej formule programu. Nie oznacza to jednak jednego ogólnopolskiego terminu dla mieszkańców, ponieważ każda gmina prowadzi własny nabór i może zakończyć go wcześniej po wyczerpaniu środków. W pierwszej kolejności trzeba więc skontaktować się z urzędem gminy, a dopiero później planować zakup urządzeń lub rozpoczęcie remontu.
Po wykonaniu prac modernizacja może znaleźć odzwierciedlenie w świadectwie charakterystyki energetycznej lokalu lub budynku. Dokument nie zastępuje jednak warunków programu ani nie przesądza samodzielnie o przyznaniu dotacji.
Artykuł ma charakter informacyjny. Ostateczny zakres kosztów kwalifikowanych, terminy i wymagane dokumenty określa regulamin naboru prowadzony przez właściwą gminę.
