Ulga na dziecko – czy przysługuje na jedno dziecko?

Tak, ulga na dziecko może przysługiwać także na jedno dziecko. W tym przypadku decydują jednak limity dochodów rodziców. Wynoszą one 112 000 zł albo 56 000 zł, zależnie od sytuacji rodzinnej. Limit nie obowiązuje, gdy jedyne dziecko spełnia ustawowe warunki dotyczące niepełnosprawności.

Ulga na jedno dziecko – jakie są limity dochodu?

Przy jednym dziecku prawo do ulgi prorodzinnej zależy nie tylko od sprawowania opieki i rodzaju opodatkowania. Trzeba także sprawdzić roczny dochód rodzica albo łączne dochody małżonków. Limit dotyczy dochodów osiągniętych w roku podatkowym.

Limit 56 000 zł dotyczy także osoby, która pozostawała w małżeństwie tylko przez część roku. W przypadku małżonków liczy się wspólna suma dochodów, nawet gdy składają oni osobne zeznania podatkowe.

Kwota limitu nie oznacza ani wynagrodzenia brutto, ani kwoty otrzymanej „na rękę”. Dochód ustala się jako przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu oraz zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne. Dlatego do sprawdzenia prawa do ulgi potrzebne są dane podatkowe, a nie sama suma wynagrodzeń z umów.

Kiedy limit dochodu nie obowiązuje?

Ograniczenia dochodowe dotyczą przede wszystkim sytuacji, w której ulgą objęte jest jedno dziecko bez szczególnego statusu. Ustawa przewiduje jednak wyjątki:

• Jedno dziecko z niepełnosprawnością – limit dochodu rodzica nie obowiązuje, jeśli dziecko spełnia ustawowe warunki i status ten potwierdza właściwe orzeczenie albo decyzja.
• Dwoje lub większa liczba dzieci – dochody rodziców nie ograniczają prawa do ulgi, jeśli w danym roku spełnione są warunki do odliczenia na co najmniej dwoje dzieci.
• Dziecko otrzymujące określone świadczenia – przy dziecku z niepełnosprawnością znaczenie może mieć między innymi zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny albo renta socjalna.
• Zmiana liczby dzieci w ciągu roku – trzeba sprawdzić, czy prawo do ulgi na dwoje dzieci nakładało się choćby przez jeden dzień. W przeciwnym razie limit dochodu może nadal obowiązywać.

Przy jednym dziecku z niepełnosprawnością dochody rodziców nie mają znaczenia dla prawa do ulgi, o ile spełnione są pozostałe warunki ustawowe. Samo wskazanie niepełnosprawności bez wymaganego dokumentu nie wystarcza.

Kto może rozliczyć ulgę na dziecko?

Ulga na dzieci przysługuje osobom, które uzyskują dochody opodatkowane według skali podatkowej i faktycznie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem. Samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie zawsze wystarcza. Sporadyczne kontakty z dzieckiem albo samo płacenie alimentów nie potwierdzają jeszcze spełnienia tego warunku.

Z ulgi mogą korzystać także opiekunowie prawni, jeżeli dziecko z nimi mieszka, oraz rodzice zastępczy na zasadach określonych w przepisach. W przypadku rodziców po rozstaniu trzeba ocenić, kto faktycznie sprawuje pieczę nad dzieckiem i w jakim zakresie.

Ulga wynosi na pierwsze dziecko 92,67 zł miesięcznie, czyli maksymalnie 1 112,04 zł za cały rok. Jeżeli warunki są spełnione tylko przez część roku, odliczenie obejmuje wyłącznie uprawnione miesiące.

Jaka forma opodatkowania pozwala skorzystać z ulgi?

Ulgę odlicza się od podatku obliczonego według skali podatkowej, najczęściej w zeznaniu PIT-37 albo PIT-36. Dochody wyłącznie z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową nie dają możliwości odliczenia ulgi w tym źródle.

Nie oznacza to jednak automatycznej utraty ulgi przez osobę, która prowadzi działalność na podatku liniowym albo ryczałcie. Jeżeli uzyskuje równocześnie dochody opodatkowane według skali, na przykład z umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, ulgę można rozliczyć w zeznaniu obejmującym te dochody.

Do limitu dochodu rodziców mogą być natomiast brane pod uwagę także określone dochody z innych źródeł, w tym dochody opodatkowane podatkiem liniowym lub dochody kapitałowe. Nie należy więc ograniczać analizy wyłącznie do wynagrodzeń z pracy.

Na co uważać przy rozliczeniu ulgi?

Najczęstszy błąd polega na porównaniu limitu z kwotą brutto albo netto. Prawidłowe wyliczenie opiera się na dochodzie ustalonym według zasad podatkowych, po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu i składek społecznych. W razie kilku źródeł dochodu trzeba sprawdzić, które z nich podlegają uwzględnieniu.

Przed złożeniem zeznania sprawdź kolejno:

1. ustal, czy w całym roku dotyczy Cię wariant limitu 112 000 zł czy 56 000 zł;
2. zsumuj dochody uwzględniane przy badaniu limitu i pomniejsz je o właściwe składki społeczne;
3. potwierdź, że faktycznie wykonywałeś władzę rodzicielską albo spełniałeś warunki opiekuna prawnego lub rodzica zastępczego;
4. sprawdź, czy dziecko z niepełnosprawnością ma dokument potwierdzający status pozwalający na zastosowanie wyjątku;
5. wykaż ulgę w PIT-36 lub PIT-37 i dołącz informację PIT/O.

Dokumentów potwierdzających prawo do ulgi nie dołącza się zwykle do zeznania, ale urząd skarbowy może zażądać ich przedstawienia. W zależności od sytuacji mogą to być akt urodzenia dziecka, dokument dotyczący opieki prawnej, dokument ustanawiający rodzinę zastępczą, zaświadczenie o nauce albo orzeczenie o niepełnosprawności.

Jeżeli oboje rodzice mają prawo do ulgi, mogą ustalić między sobą proporcję odliczenia, na przykład po 50%. Łączna kwota odliczenia nie może przekroczyć ulgi przysługującej na dziecko. Przy braku porozumienia sposób podziału zależy między innymi od miejsca zamieszkania dziecka i faktycznego sprawowania nad nim pieczy.

Najważniejsza zasada przy jednym dziecku

Ulga na jedno dziecko jest możliwa, ale wymaga przejścia przez dwa niezależne warunki: trzeba mieć dochody opodatkowane skalą podatkową i spełniać limit dochodu właściwy dla swojej sytuacji rodzinnej. Próg 112 000 zł dotyczy małżonków pozostających w małżeństwie przez cały rok oraz osób samotnie wychowujących dziecko. W pozostałych przypadkach obowiązuje limit 56 000 zł. Przy dziecku z niepełnosprawnością limit dochodu rodziców nie ma zastosowania, jeśli spełnione są ustawowe wymagania.

Informacje podatkowe zależą od indywidualnej sytuacji podatnika i aktualnego brzmienia przepisów. Przed złożeniem zeznania warto sprawdzić zasady wynikające z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz informacje publikowane przez Ministerstwo Finansów.