W deklaracji PIT-36 nie odliczysz składki zdrowotnej. Dotyczy to podatników rozliczających działalność gospodarczą według skali podatkowej. Składka nie obniża ani dochodu, ani podatku i nie może zostać ujęta jako koszt uzyskania przychodu.
PIT-36 a składka zdrowotna – najważniejsza zasada
PIT-36 składają osoby rozliczające dochody na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej. W tej formie opodatkowania składka na ubezpieczenie zdrowotne pozostaje obciążeniem podatnika, ale nie daje prawa do odliczenia w zeznaniu rocznym.
Częste nieporozumienie wynika z tego, że częściowe rozliczenie składki jest możliwe przy innych formach opodatkowania działalności. Nie należy jednak przenosić tych zasad do PIT-36. W formularzu tym nie ma właściwego pola, w którym można legalnie wykazać własne składki zdrowotne jako odliczenie lub koszt.
Kto może odliczyć składkę zdrowotną?
Możliwość rozliczenia zależy od formy opodatkowania działalności, a nie wyłącznie od tego, czy składka została faktycznie zapłacona. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Forma opodatkowania | Deklaracja | Możliwość odliczenia składki zdrowotnej |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | PIT-36 | Brak – składka nie obniża dochodu ani podatku |
| Podatek liniowy | PIT-36L | Tak – do limitu 14 100 zł, jako odliczenie od dochodu albo koszt |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | PIT-28 | Tak – można odliczyć 50% zapłaconych składek od przychodu |
| Karta podatkowa | PIT-16A | Tak – podatek można pomniejszyć o 19% zapłaconej składki |
Przy podatku liniowym podatnik wybiera, czy zapłacone składki uwzględni jako koszt uzyskania przychodu, czy odliczy je od dochodu. Tej samej kwoty nie można rozliczyć w obu miejscach.
Jakie warunki obowiązują osoby uprawnione do odliczenia?
Reguły dotyczące faktycznej zapłaty i dokumentowania składek odnoszą się do podatników na podatku liniowym, ryczałcie lub karcie podatkowej. Podstawowe warunki są następujące:
- Liczy się faktyczna zapłata – składka należna, ale niezapłacona w danym roku, nie podlega odliczeniu.
- Odliczeniu podlegają składki zapłacone w roku podatkowym, zgodnie z zasadami właściwymi dla danej formy opodatkowania.
- Tej samej kwoty nie można rozliczyć podwójnie, na przykład jednocześnie jako koszt i jako odliczenie od dochodu.
- Zapłatę należy potwierdzić dokumentem, takim jak dowód przelewu, wyciąg bankowy, potwierdzenie wpłaty lub zaświadczenie z ZUS.
Jeżeli przedsiębiorca zmienił formę opodatkowania, powinien sprawdzić, która forma obowiązywała w okresie rozliczania składek. Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza jeszcze o prawie do ulgi.
Wpisanie składki do PIT-36 – na co uważać?
Wykazanie własnej składki zdrowotnej w polu odliczeń deklaracji PIT-36 jest błędem. Urząd skarbowy może zakwestionować takie pomniejszenie podatku lub dochodu, a podatnik będzie musiał złożyć korektę zeznania i dopłacić podatek wraz z ewentualnymi odsetkami.
Przed wysłaniem deklaracji sprawdź przede wszystkim formę opodatkowania. PIT-36 oznacza skalę podatkową i brak prawa do odliczenia składki zdrowotnej. Odliczenia właściwe dla podatku liniowego, ryczałtu lub karty podatkowej wykazuje się w innych formularzach, odpowiednio PIT-36L, PIT-28 albo PIT-16A.
