Aby otrzymać dofinansowanie do pieca, najczęściej w ramach programu „Czyste Powietrze”, musisz być właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego lokalu mieszkalnego, posiadać nieruchomość przez wymagany okres, spełnić kryterium dochodowe i wykonać audyt energetyczny przed rozpoczęciem inwestycji. Budynek powinien mieć pozwolenie na budowę wydane do 31 grudnia 2020 roku. Szczegółowe zasady mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić aktualny regulamin programu.
Kto może dostać dofinansowanie do pieca?
Program „Czyste Powietrze” jest przeznaczony dla osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami domu jednorodzinnego. Wsparcie może objąć także właściciela wydzielonego lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym, jeżeli lokal ma odrębną księgę wieczystą.
Podstawowe wymogi dotyczą zarówno osoby składającej wniosek, jak i nieruchomości. Przed rozpoczęciem inwestycji sprawdź przede wszystkim:
- Prawo do nieruchomości – musisz być właścicielem lub współwłaścicielem domu albo lokalu.
- Okres posiadania – co do zasady tytuł prawny powinien przysługiwać przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku.
- Wiek budynku – pozwolenie na budowę musi być wydane do 31 grudnia 2020 roku.
- Jednorazowe wsparcie – na jeden budynek lub lokal można otrzymać jedno dofinansowanie, a beneficjent może skorzystać z programu tylko raz.
- Rodzaj obiektu – dotacja nie obejmuje budynków sezonowych ani gospodarczych.
Wymóg posiadania nieruchomości przez 3 lata nie działa bez wyjątków. Nie stosuje się go przede wszystkim w przypadku nabycia domu lub lokalu w drodze spadku. Aktualne zasady mogą przewidywać także inne wyjątki, między innymi związane z zasiedzeniem lub nabyciem określonej części udziałów. Takie przypadki trzeba sprawdzić w regulaminie obowiązującym w dniu składania wniosku.
Jakie dochody uprawniają do dotacji?
Wysokość wsparcia zależy od poziomu dochodowego. Przy poziomie podstawowym bierze się pod uwagę roczny dochód wnioskodawcy. Przy poziomie podwyższonym i najwyższym znaczenie ma przeciętny miesięczny dochód przypadający na członka gospodarstwa domowego, a więc nie tylko zarobki osoby składającej wniosek.
| Poziom dofinansowania | Kryterium dochodowe | Maksymalny poziom dotacji |
|---|---|---|
| Podstawowy | Roczny dochód wnioskodawcy do 135 000 zł | Do 40% kosztów kwalifikowanych netto |
| Podwyższony | Do 2 250 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym | Do 70% kosztów kwalifikowanych netto |
| Najwyższy | Do 1 300 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1 800 zł w gospodarstwie jednoosobowym, ewentualnie prawo do określonych zasiłków | Do 100% kosztów netto |
Podane wartości dotyczą kosztów kwalifikowanych netto, czyli bez podatku VAT. Oznacza to, że VAT może pozostać po stronie beneficjenta. Przy działalności gospodarczej obowiązują także dodatkowe limity rocznego przychodu. Dla poziomu podwyższonego wskazano limit do czterdziestokrotności minimalnego wynagrodzenia, a dla najwyższego do dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Najwyższy poziom dotacji jest przeznaczony dla gospodarstw o najniższych dochodach oraz budynków o słabej efektywności energetycznej. W tym przypadku zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania powinno przekraczać 140 kWh/(m²·rok). Potwierdza to audyt energetyczny.
Dlaczego audyt energetyczny jest potrzebny?
Audyt energetyczny trzeba wykonać przed rozpoczęciem inwestycji. Dokument określa stan energetyczny budynku i wskazuje zakres prac, który pozwoli ograniczyć zapotrzebowanie na energię. Na jego podstawie można ustalić, czy sama wymiana źródła ciepła wystarczy, czy potrzebne są także prace ociepleniowe, wymiana okien albo modernizacja instalacji.
Audyt wraz z Dokumentem Podsumowującym Audyt Energetyczny powinien zostać sporządzony i podpisany przez osobę uprawnioną. Wymagana jest także wizyta w budynku. Po zakończeniu prac może być potrzebne świadectwo charakterystyki energetycznej, potwierdzające osiągnięcie wymaganych parametrów. Koszt audytu i świadectwa może być objęty dotacją w granicach określonych w dokumentacji programu.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Procedura zależy od wybranego poziomu wsparcia i sposobu złożenia dokumentów. Standardowa ścieżka wygląda następująco:
- Wykonaj audyt energetyczny przed rozpoczęciem prac.
- Sprawdź, czy budynek i planowane urządzenie spełniają wymogi programu.
- Przygotuj wniosek w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie albo wybierz drogę papierową.
- Dołącz dokumenty potwierdzające własność, dochody i zakres inwestycji.
- Złóż wniosek do właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej albo za pośrednictwem gminnego punktu konsultacyjnego.
- Po uzyskaniu wymaganej akceptacji zrealizuj prace, zachowaj faktury i protokoły odbioru.
- Złóż wniosek o płatność i rozlicz inwestycję zgodnie z umową.
Wniosek można złożyć elektronicznie, korzystając z profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Osoby korzystające z prefinansowania oraz beneficjenci najwyższego poziomu dofinansowania muszą skorzystać z pomocy operatora programu. Prefinansowanie może oznaczać wypłatę zaliczki bezpośrednio na konto wykonawcy, na zasadach określonych w umowie.
Przed rozpoczęciem formalności przygotuj następujące dokumenty:
- wniosek o dofinansowanie,
- dokument potwierdzający własność nieruchomości, na przykład księgę wieczystą,
- zgody współwłaścicieli oraz współmałżonka, jeśli są wymagane,
- audyt energetyczny wraz z dokumentem podsumowującym,
- zaświadczenie o dochodach przy poziomie podwyższonym lub najwyższym,
- umowę z wykonawcą, jeśli wniosek obejmuje prefinansowanie.
Na co uważać przed wymianą pieca?
Nie rozpoczynaj prac przed złożeniem wniosku i sprawdzeniem zasad programu. W wielu programach koszty poniesione przed zachowaniem wymaganej kolejności nie są kwalifikowane. Dotyczy to także lokalnych dotacji gminnych, które mogą wymagać zawarcia umowy z urzędem przed rozpoczęciem inwestycji.
Sprawdź również, czy wybrane urządzenie i materiały spełniają wymogi programu oraz znajdują się na aktualnej Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów, jeżeli lista jest wymagana dla danego rodzaju inwestycji. Nie można finansować dwa razy tego samego zakresu prac z różnych dotacji. Wsparcie gminne i program „Czyste Powietrze” może być możliwe do połączenia, ale tylko wtedy, gdy nie dochodzi do podwójnego finansowania tych samych kosztów.
Najbezpieczniej przed podpisaniem umowy z wykonawcą zweryfikować regulamin naboru, listę kosztów kwalifikowanych i dokumentację obowiązującą w danym województwie. Aktualne informacje publikuje program „Czyste Powietrze”, a szczegółowych wyjaśnień udzielają WFOŚiGW oraz gminne punkty konsultacyjno-informacyjne.
Jeżeli masz wymagany tytuł prawny do nieruchomości, budynek uzyskał pozwolenie na budowę do 31 grudnia 2020 roku, spełniasz właściwy próg dochodowy i wykonasz audyt przed inwestycją, możesz przejść do składania wniosku. Ostateczna kwalifikacja zależy jednak od regulaminu aktualnego naboru i kompletności dokumentów.
