Rodzic lub małżonek rodzica może korzystać z Karty Dużej Rodziny dożywotnio. Dziecko ma prawo do Karty do ukończenia 18. roku życia, a jeśli nadal uczy się w szkole lub szkole wyższej – maksymalnie do ukończenia 25 lat. Osoba z orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności otrzymuje Kartę na okres ważności tego orzeczenia.
Jak długo ważna jest Karta Dużej Rodziny?
Termin ważności zależy od statusu posiadacza. Rodzice zachowują uprawnienie niezależnie od tego, czy dorosłe dzieci nadal mieszkają z nimi, uczą się albo pozostają na ich utrzymaniu. Dotyczy to także małżonka rodzica, rodzica zastępczego oraz osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka, o ile spełniają warunki określone w Ustawie o Karcie Dużej Rodziny.
Najważniejsze okresy przedstawia tabela:
| Grupa posiadaczy | Okres ważności Karty |
|---|---|
| Rodzic lub małżonek rodzica | Na czas nieokreślony, czyli dożywotnio |
| Dziecko do 18. roku życia | Do ukończenia 18. roku życia |
| Dziecko uczące się w szkole | Do 30 września po zakończeniu roku szkolnego, w którym planowane jest ukończenie nauki, nie dłużej niż do 25. roku życia |
| Dziecko uczące się w szkole wyższej | Do 30 września roku, w którym planowane jest ukończenie nauki, nie dłużej niż do 25. roku życia |
| Osoba z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności | Na czas obowiązywania orzeczenia |
| Dziecko umieszczone w rodzinnej pieczy zastępczej | Na czas pobytu w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka |
Co oznacza data 30 września?
Data 30 września wyznacza koniec okresu ważności Karty dziecka, które po ukończeniu 18 lat nadal się uczy. Termin ustala się na podstawie oświadczenia o planowanej dacie ukończenia nauki w konkretnej placówce.
W przypadku szkoły chodzi o 30 września po zakończeniu roku szkolnego, w którym planowane jest ukończenie nauki. Przy studiach termin przypada na 30 września roku, w którym planowane jest ukończenie nauki. W obu przypadkach obowiązuje granica wieku 25 lat.
Sam fakt pracy nie odbiera Karty studentowi, jeśli nadal spełnia on ustawowe warunki dotyczące nauki i pozostawania na utrzymaniu rodziców.
Kiedy można stracić prawo do Karty?
Dziecko, któremu przyznano Kartę, zachowuje do niej prawo przez okres wskazany przy jej wydaniu. Późniejsza zmiana sytuacji rodziny, na przykład usamodzielnienie się rodzeństwa albo zmniejszenie liczby dzieci spełniających warunki, nie powoduje automatycznego unieważnienia Karty dziecka.
Ograniczenia mogą dotyczyć rodzica. Prawo do Karty nie przysługuje rodzicowi, którego sąd:
- pozbawił władzy rodzicielskiej w stosunku do co najmniej trojga dzieci
- ograniczył władzę rodzicielską przez umieszczenie co najmniej trojga dzieci w pieczy zastępczej
- pozbawił dzieci rodzica zastępczego lub osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka z powodu niewłaściwego sprawowania pieczy zastępczej
- orzekł inne rozstrzygnięcie powodujące niespełnienie ustawowych warunków do posiadania Karty
Notatka ekspercka: utrata uprawnienia przez rodzica nie oznacza automatycznie utraty Karty przez dziecko. Dziecko zachowuje prawo do dokumentu do końca okresu, na jaki został on przyznany, chyba że wystąpi odrębna przesłanka wygaśnięcia tego prawa.
Co z osobami niepełnosprawnymi i cudzoziemcami?
Dziecko posiadające orzeczenie o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności może mieć Kartę bez ograniczenia wieku, ale dokument jest wydawany na czas obowiązywania orzeczenia. Po jego wygaśnięciu urząd może wymagać potwierdzenia dalszego prawa do Karty.
W przypadku cudzoziemca okres ważności Karty zależy od rodzaju dokumentu potwierdzającego prawo pobytu w Polsce. Karta nie może być przyznana na dłużej niż okres wynikający z tego dokumentu. Przy pobycie stałym lub statusie rezydenta długoterminowego UE stosuje się zasady właściwe dla danego statusu członka rodziny.
Jakie zmiany trzeba zgłosić?
Posiadacz Karty powinien niezwłocznie poinformować organ, który ją przyznał, o zmianach wpływających na uprawnienia, zmianie danych umieszczonych na Karcie oraz zmianie miejsca zamieszkania. Przeprowadzka do innej gminy albo zmiana danych może wymagać wydania nowej Karty.
Sprawy dotyczące dokumentu prowadzi wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Dochód rodziny nie wpływa na okres ważności ani na samo prawo do Karty.
