Sama rola dziadka nie daje prawa do Karty Dużej Rodziny. Senior może jednak otrzymać kartę jako rodzic, który wychował co najmniej troje dzieci. Nie ma znaczenia, że dzieci są już dorosłe, mieszkają osobno albo nie pozostają na utrzymaniu rodzica. Uprawnienie rodzica jest przyznawane dożywotnio i nie zależy od dochodu.
Kiedy dziadek lub babcia mogą otrzymać kartę?
O prawie do Karty Dużej Rodziny decyduje własne rodzicielstwo, a nie fakt posiadania wnuków. Dziadek albo babcia mogą więc złożyć wniosek, jeśli sami mają lub mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci. Mogą to być dzieci z różnych związków.
Od 2019 roku wiek dzieci nie ogranicza tego uprawnienia. Rodzic, który wychował troje dzieci, może otrzymać kartę także wtedy, gdy wszystkie są dorosłe i samodzielne. Karta dla rodzica jest przyznawana na całe życie.
Warunki, które powinien spełnić senior, obejmują:
- Wychowanie co najmniej trojga dzieci – uprawnienie może dotyczyć także dzieci dorosłych.
- Status rodzica, macochy albo ojczyma – ustawa przewiduje również szczególne zasady dla rodziców zastępczych i osób prowadzących rodzinny dom dziecka.
- Brak pozbawienia władzy rodzicielskiej lub ograniczenia jej przez umieszczenie dzieci w pieczy zastępczej w stosunku do co najmniej trojga dzieci.
- Brak kryterium dochodowego – emerytura lub renta nie odbiera prawa do karty i nie trzeba zgłaszać jej posiadania do ZUS ani KRUS.
Dzieci nie muszą mieszkać z rodzicem ani mieć z nim wspólnego adresu. Liczy się spełnienie warunków określonych w ustawie o Karcie Dużej Rodziny, a nie obecna sytuacja rodziny.
Jak złożyć wniosek o Kartę Dużej Rodziny?
Senior może złożyć wniosek w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania. Obsługą wniosków zajmuje się urząd miasta lub gminy, a w wielu miejscowościach także MOPS albo GOPS. Dostępna jest również droga elektroniczna przez portal Emp@tia. Przy składaniu wniosku online potrzebny jest Profil Zaufany albo podpis kwalifikowany.
Procedura wygląda następująco:
- Zbierz dane swoje i co najmniej trojga dzieci, w tym numery PESEL, jeśli je posiadają.
- Złóż wniosek w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania albo przez portal Emp@tia.
- W oświadczeniu potwierdź, że miałeś lub masz na utrzymaniu co najmniej troje dzieci oraz że nie zachodzą przeszkody dotyczące władzy rodzicielskiej.
- Po pozytywnym rozpatrzeniu odbierz plastikową kartę w urzędzie albo korzystaj z jej elektronicznej wersji w aplikacji mObywatel.
Pierwsze wydanie Karty Dużej Rodziny jest bezpłatne. Wniosek można złożyć także wtedy, gdy senior chce korzystać wyłącznie z wersji elektronicznej. Szczegółowe wymagania dokumentacyjne mogą zależeć od sytuacji rodzinnej, dlatego w przypadku nietypowych okoliczności urząd może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia.
Jakie korzyści daje karta seniorowi?
Karta działa u partnerów programu w całej Polsce. Zakres i wysokość rabatu zależą od konkretnej instytucji lub firmy. Dla seniorów znaczenie mogą mieć między innymi:
- zniżki na wybrane przejazdy kolejowe i inne formy transportu,
- tańsze bilety do muzeów, kin, teatrów i innych instytucji kultury,
- ulgi na wybrane usługi medyczne, rehabilitacyjne i rekreacyjne,
- rabaty w sklepach, punktach usługowych oraz u innych prywatnych partnerów programu.
Niektóre uprawnienia wynikają bezpośrednio z przepisów, a inne są ofertą partnerów Karty Dużej Rodziny. Przed zakupem warto sprawdzić, czy dany punkt honoruje kartę i jakie warunki stosuje.
Dziadkowie nie otrzymują Karty Dużej Rodziny za samo posiadanie wnuków. Mogą jednak korzystać z programu jako rodzice, którzy wychowali co najmniej troje dzieci – także wtedy, gdy są emerytami, a ich dzieci od dawna są dorosłe.
