W Polsce obowiązują dwa różne limity, które bywają określane jako zwolnienie z podatku dochodowego. Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie i dotyczy dochodów rozliczanych według skali podatkowej. Z kolei osoby, które nie ukończyły 26 lat, mogą korzystać z ulgi dla młodych do limitu 85 528 zł przychodu rocznie. Nie są to dwa limity, które automatycznie sumują się w jedną kwotę wolną od PIT.
Dwa limity zwolnienia z podatku dochodowego
| Nazwa zwolnienia | Limit roczny | Dla kogo | Na czym polega? |
|---|---|---|---|
| Kwota wolna od podatku | 30 000 zł dochodu | Podatnicy rozliczający się według skali podatkowej | Obniża podatek od dochodu do poziomu 0 zł |
| Ulga dla młodych, czyli PIT-0 | 85 528 zł przychodu | Osoby do ukończenia 26. roku życia | Zwalnia określone przychody z PIT |
Kwota wolna dotyczy dochodu, czyli przychodu pomniejszonego między innymi o koszty uzyskania przychodów. Ulga dla młodych dotyczy przychodu z określonych źródeł. Najpierw stosuje się zwolnienie właściwe dla danego przychodu, a dopiero do pozostałej części dochodu może mieć zastosowanie kwota wolna.
Kwota wolna od podatku – 30 000 zł
Kwota wolna od podatku oznacza, że przy dochodzie do 30 000 zł podatek obliczony według skali podatkowej wynosi 0 zł. Nie jest to limit wynagrodzenia brutto, lecz część dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania.
Mechanizm wiąże się z kwotą zmniejszającą podatek wynoszącą 3 600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie. Wynika to z pomnożenia 30 000 zł przez stawkę 12%. W trakcie roku płatnik może uwzględniać tę kwotę w zaliczkach, jeżeli podatnik złoży odpowiednie oświadczenie, na przykład na formularzu PIT-2. Jeżeli kwota nie została zastosowana przy wypłatach, można ją uwzględnić w rozliczeniu rocznym.
Kwota wolna ma zastosowanie do dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, wykazywanych przede wszystkim w formularzach PIT-36 lub PIT-37. Nie obejmuje przychodów rozliczanych podatkiem liniowym ani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Nie stosuje się jej także do dochodów rozliczanych odrębnymi zasadami, między innymi z kapitałów pieniężnych lub sprzedaży nieruchomości. Sam fakt uzyskiwania przychodu z umowy zlecenia albo umowy o dzieło nie przesądza jeszcze o braku kwoty wolnej. Decydujące jest to, według jakich zasad dany przychód podlega opodatkowaniu.
Ulga dla młodych – 85 528 zł
Ulga dla młodych, nazywana także PIT-0, przysługuje osobom, które nie ukończyły 26. roku życia i uzyskują przychody wskazane w ustawie o PIT. Zwolnienie obejmuje przychody do łącznej wysokości 85 528 zł w roku podatkowym, niezależnie od liczby umów i płatników.
Do przychodów, które mogą korzystać z ulgi, należą między innymi:
- przychody ze stosunku pracy, stosunku służbowego, spółdzielczego stosunku pracy i pracy nakładczej
- przychody z umów zlecenia objętych ustawowym katalogiem
- przychody z praktyki absolwenckiej
- przychody ze stażu uczniowskiego
- zasiłek macierzyński
Ulga dla młodych nie obejmuje wszystkich przychodów osoby przed 26. urodzinami. W szczególności nie dotyczy przychodów z umowy o dzieło, działalności gospodarczej, zasiłku chorobowego ani kontraktów menedżerskich i umów o zarządzanie przedsiębiorstwem. Nie obejmuje także przychodów opodatkowanych ryczałtowo.
Jeżeli podatnik kończy 26 lat w trakcie roku, zwolnione są przychody uzyskane do dnia 26. urodzin włącznie. Przychód otrzymany od następnego dnia nie korzysta już z ulgi, nawet jeśli dotyczy pracy wykonanej wcześniej.
Co dzieje się po przekroczeniu limitu?
Po przekroczeniu 85 528 zł zwolniona pozostaje część przychodu mieszcząca się w limicie, natomiast nadwyżka podlega opodatkowaniu zgodnie z właściwymi zasadami. Przy dochodach rozliczanych według skali podatkowej stosuje się stawkę 12% do dochodu 120 000 zł, a od nadwyżki ponad ten próg – 32%.
| Podstawa opodatkowania | Stawka | Znaczenie |
|---|---|---|
| Do 30 000 zł dochodu | 0 zł podatku | Działa kwota wolna |
| Powyżej 30 000 zł do 120 000 zł | 12% | Podatek pomniejsza kwota zmniejszająca 3 600 zł |
| Powyżej 120 000 zł | 32% od nadwyżki | Wyższa stawka dotyczy tylko części ponad próg |
W przypadku kilku pracodawców lub zleceniodawców trzeba samodzielnie kontrolować łączny limit ulgi dla młodych. Każdy płatnik może znać tylko własne wypłaty, dlatego po przekroczeniu 85 528 zł może powstać podatek do dopłaty w zeznaniu rocznym. Podatnik może też złożyć wniosek o niestosowanie ulgi w trakcie roku, aby zaliczki były pobierane na bieżąco.
Najprościej rozróżnić oba mechanizmy tak: 30 000 zł to kwota wolna od podatku dla dochodów opodatkowanych skalą, a 85 528 zł to limit przychodów objętych ulgą dla młodych. Osoba przed 26. rokiem życia może korzystać z obu preferencji, ale nie tworzą one jednego, automatycznego limitu zwolnienia.
