Rodzina wielodzietna nie otrzymuje dodatku osłonowego automatycznie. O prawie do świadczenia decyduje przede wszystkim przeciętny miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym, a liczba domowników wpływa na wysokość dodatku. Karta Dużej Rodziny ani sam fakt posiadania większej liczby dzieci nie zastępują kryterium dochodowego.
Czy rodzinie wielodzietnej przysługuje dodatek osłonowy?
Dodatek osłonowy jest świadczeniem dla gospodarstw domowych spełniających ustawowe warunki dochodowe. Gospodarstwo wieloosobowe może tworzyć osoba wnioskująca oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione, które wspólnie mieszkają i gospodarują. Nie ma przy tym znaczenia, czy lokal jest własnością rodziny, czy jest wynajmowany.
Wielodzietność może mieć znaczenie pośrednie. Im więcej osób tworzy gospodarstwo, tym wyższa jest maksymalna kwota świadczenia. Nie oznacza to jednak, że każda rodzina wielodzietna otrzyma dodatek. Liczy się dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa oraz spełnienie pozostałych warunków ustawy.
Jakie dochody uprawniają do świadczenia?
Dla gospodarstwa wieloosobowego podstawowy limit wynosi 1500 zł przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę. Dla porównania, w gospodarstwie jednoosobowym limit wynosi 2100 zł. Dochód ustala się według zasad określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, a nie wyłącznie na podstawie kwoty przelewanej na konto w danym miesiącu.
Przy ustalaniu dochodu uwzględnia się między innymi przychody opodatkowane, dochody z działalności rozliczanej ryczałtem oraz wskazane w ustawie dochody niepodlegające opodatkowaniu. Z podstawy dochodu wyłączone są między innymi:
- świadczenie wychowawcze 500+
- zasiłek rodzinny
- świadczenie pielęgnacyjne
- zasiłek stały
Obowiązuje także zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że niewielkie przekroczenie limitu nie musi pozbawiać rodziny prawa do świadczenia. Kwota dodatku zostaje wtedy pomniejszona o wartość przekroczenia. Jeżeli wyliczona kwota jest niższa niż 20 zł, dodatek nie jest wypłacany.
Ile wynosi dodatek osłonowy dla rodziny wielodzietnej?
Poniższe stawki dotyczą dodatku osłonowego przyznawanego za 2022 rok. Wyższa kwota była związana z ogrzewaniem paliwem stałym oraz potwierdzeniem źródła ogrzewania w CEEB.
| Liczba osób w gospodarstwie | Stawka podstawowa | Stawka podwyższona (CEEB) |
|---|---|---|
| 1 osoba | 400 zł | 500 zł |
| 2–3 osoby | 600 zł | 750 zł |
| 4–5 osób | 850 zł | 1062,50 zł |
| 6 lub więcej osób | 1150 zł | 1437,50 zł |
Kwoty są roczne i dotyczą gospodarstwa domowego, a nie każdej osoby osobno. Rodzina z co najmniej sześciorgiem członków może więc otrzymać najwyższą stawkę, jeśli spełnia kryterium dochodowe. Przekroczenie limitu może obniżyć świadczenie zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”.
Kiedy przysługuje podwyższona kwota?
Wyższy dodatek jest związany z głównym źródłem ogrzewania na paliwo stałe. Wśród wskazanych źródeł znajdują się:
- kocioł na paliwo stałe zasilany węglem lub paliwami węglopochodnymi
- kominek, koza lub ogrzewacz powietrza
- trzon kuchenny albo piecokuchnia
- kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe
Samo korzystanie z takiego ogrzewania nie wystarcza. Źródło musi być wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Gmina weryfikuje ten wpis. Jeżeli źródło nie figuruje w ewidencji, świadczenie może zostać przyznane w stawce podstawowej, o ile rodzina spełnia pozostałe warunki.
Jak złożyć wniosek?
Wniosek składa się w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania. Obsługą świadczenia zajmuje się urząd gminy, MOPS albo GOPS. Możliwe jest także złożenie dokumentu elektronicznie przez ePUAP, z użyciem profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
- Ustal osoby faktycznie tworzące gospodarstwo domowe i przygotuj ich dane.
- Sprawdź dochód przypadający na osobę oraz ewentualne przekroczenie limitu.
- Zweryfikuj, czy główne źródło ogrzewania jest wpisane do CEEB, jeśli ubiegasz się o podwyższoną stawkę.
- Złóż wniosek w gminie, MOPS-ie, GOPS-ie albo elektronicznie przez ePUAP.
Jedna osoba może należeć tylko do jednego gospodarstwa domowego. Jeżeli kilka osób z tej samej rodziny złoży wniosek dotyczący tego samego gospodarstwa, świadczenie przyznaje się osobie, która złożyła dokument jako pierwsza. Terminy składania wniosków i kwoty mogą zmieniać się w kolejnych edycjach programu, dlatego przed złożeniem dokumentów trzeba sprawdzić aktualne informacje w swojej gminie.
Najważniejsze jest to, że wielodzietność nie stanowi samodzielnej podstawy przyznania dodatku. Decydują dochód na osobę, liczba członków gospodarstwa oraz – przy wyższej stawce – wpis źródła ogrzewania do CEEB.
Artykuł ma charakter informacyjny. Ostateczne prawo do świadczenia i jego wysokość ustala właściwy organ gminy na podstawie aktualnych przepisów oraz danych zawartych we wniosku.
