Wymiana pieca na ekogroszek na pompę ciepła może zostać objęta dofinansowaniem, przede wszystkim w programie „Czyste Powietrze”. Nowe kotły na ekogroszek nie są już wspierane, a dotacja obejmuje likwidację nieefektywnego źródła ciepła i montaż rozwiązania spełniającego aktualne wymagania. Najważniejsza zasada brzmi: najpierw wniosek, później zakup i montaż.
Kto może otrzymać dofinansowanie?
Program „Czyste Powietrze” jest skierowany do osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami domu jednorodzinnego. Wsparcie może obejmować także wydzielony lokal mieszkalny w takim budynku, jeżeli ma odrębną księgę wieczystą. Budynek musi mieć pozwolenie na budowę wydane do 31 grudnia 2020 roku.
Wysokość dotacji zależy od dochodu, zakresu prac i standardu energetycznego budynku. Aktualne progi i limity trzeba sprawdzić w regulaminie naboru oraz w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Podstawowe warunki są następujące:
- Własność nieruchomości – wnioskodawca musi być właścicielem lub współwłaścicielem budynku albo wydzielonego lokalu.
- Wiek budynku – program obejmuje istniejące budynki z pozwoleniem na budowę wydanym nie później niż 31 grudnia 2020 roku.
- Kryterium dochodowe – niższy dochód może oznaczać podwyższony albo najwyższy poziom dofinansowania.
- Wymiana starego źródła ciepła – dotacja dotyczy likwidacji nieefektywnego kotła na paliwo stałe, a nie zakupu kolejnego kotła węglowego.
- Spełnienie wymogów technicznych – pompa ciepła musi mieć parametry wymagane przez program i znajdować się na Liście ZUM.
Przy najwyższym poziomie wsparcia mogą obowiązywać dodatkowe wymogi dotyczące stanu energetycznego domu, audytu oraz skorzystania z pomocy operatora programu. Gdy nieruchomość została nabyta w drodze spadku, zasady dotyczące minimalnego okresu własności mogą być inne niż przy zwykłym zakupie.
Jakie są ścieżki finansowania?
Najważniejszą formą wsparcia jest dotacja z programu „Czyste Powietrze”. Drugą możliwością pozostaje ulga termomodernizacyjna. Nie są to te same instrumenty: dotacja oznacza refundację części kosztów na zasadach programu, a ulga pozwala odliczyć określone wydatki w zeznaniu podatkowym.
| Cecha | Program „Czyste Powietrze” | Ulga termomodernizacyjna |
|---|---|---|
| Forma wsparcia | Dotacja do kosztów kwalifikowanych | Odliczenie wydatków od dochodu lub przychodu |
| Maksymalna kwota | Zależy od poziomu dochodowego, rodzaju urządzenia i zakresu termomodernizacji. Przy kompleksowych pracach limit może sięgać wysokich kwot określonych w naborze. | Limit wynosi do 53 000 zł na podatnika, zgodnie z zasadami ulgi |
| Dla kogo? | Dla uprawnionych właścicieli lub współwłaścicieli istniejących budynków | Dla właścicieli lub współwłaścicieli, którzy mają podatek do odliczenia |
| Łączenie z innymi formami | Możliwe, ale nie wolno finansować tych samych kosztów z dwóch źródeł | Możliwa przy zachowaniu zasad dotyczących odliczania wydatków pokrytych dotacją |
Kwota dotacji nie jest taka sama dla każdego. Zależy między innymi od dochodu, liczby i rodzaju prac, parametrów pompy oraz limitów obowiązujących w aktualnym naborze. Lokalne programy gminne mogą stanowić uzupełnienie, ale ich warunki, terminy i możliwość łączenia z „Czystym Powietrzem” trzeba sprawdzić w swojej gminie.
Jak wygląda procedura?
W przypadku dotacji kolejność działań ma bezpośredni wpływ na kwalifikowalność wydatków:
- Wykonaj audyt energetyczny i sprawdź, jakie prace są potrzebne przed montażem pompy.
- Zweryfikuj warunki programu, poziom dofinansowania i dostępne limity.
- Wybierz urządzenie spełniające wymagania techniczne, w tym znajdujące się na Liście ZUM.
- Złóż wniosek przez Generator Wniosków o Dofinansowanie, w urzędzie albo z pomocą operatora programu.
- Poczekaj na wymaganą zgodę lub podpisanie umowy, jeżeli regulamin programu tego wymaga.
- Zrealizuj inwestycję zgodnie z wnioskiem, audytem i warunkami umowy.
- Zachowaj faktury, protokoły, dokumenty urządzenia i potwierdzenia demontażu starego kotła.
- Złóż wniosek o płatność i rozlicz wykonane prace.
Nie kupuj pompy i nie rozpoczynaj montażu przed złożeniem wniosku, a w programach wymagających umowy także przed jej podpisaniem. Wydatki poniesione zbyt wcześnie mogą nie zostać uznane za kwalifikowane. Przed inwestycją sprawdź także wpis źródła ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków oraz wymagania lokalnej uchwały antysmogowej.
Dlaczego audyt i Lista ZUM są ważne?
Audyt energetyczny pokazuje, ile ciepła traci budynek i jakie działania należy wykonać w pierwszej kolejności. Na jego podstawie można dobrać moc pompy ciepła do rzeczywistego zapotrzebowania domu. Zbyt duże urządzenie może pracować nieefektywnie, a zbyt małe nie zapewni komfortu w chłodniejsze dni.
Lista ZUM, czyli Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów, jest bazą urządzeń spełniających wymagania programu. Przed podpisaniem umowy z wykonawcą sprawdź konkretny model pompy, a nie tylko nazwę producenta. Sam fakt, że urządzenie jest reklamowane jako ekologiczne, nie przesądza o jego kwalifikowalności.
Do wizyty w punkcie konsultacyjnym przygotuj dokument potwierdzający własność, dane budynku, informacje o obecnym kotle, zaświadczenie o dochodach, jeśli ubiegasz się o wyższy poziom wsparcia, oraz audyt energetyczny. W razie wątpliwości operator w gminie lub właściwy WFOŚiGW może pomóc ustalić właściwą ścieżkę.
Wymiana kotła na ekogroszek na pompę ciepła ma największe szanse na dofinansowanie wtedy, gdy dom, urządzenie i dokumentacja spełniają wymagania programu. Nie zakładaj z góry konkretnej kwoty. Najpierw sprawdź aktualny nabór, wykonaj audyt i złóż wniosek, a dopiero potem rozpoczynaj inwestycję.
Informacje o naborach, limitach i kryteriach dochodowych mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny regulamin programu „Czyste Powietrze” na gov.pl lub w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
