Tak. Sam koniec okresu, na który przyznano rentę, nie oznacza natychmiastowej utraty prawa do leczenia. Jeżeli złożyłeś wniosek o rentę na kolejny okres, a postępowanie nadal trwa, zachowujesz prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wynika to z art. 67 ust. 7 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ochrona obejmuje także zgłoszonych członków rodziny.
Prawo do leczenia podczas postępowania o rentę
Prawo do świadczeń może trwać mimo wygaśnięcia wcześniejszego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Dotyczy to sytuacji, w której osoba ubiega się o przyznanie emerytury lub renty, a organ rentowy nadal prowadzi postępowanie w tej sprawie.
W praktyce obejmuje to także postępowanie odwoławcze, jeżeli po decyzji odmownej sprawa nadal jest rozpatrywana w przewidzianym trybie. Decydujące znaczenie ma więc nie samo pobieranie renty, lecz to, czy postępowanie o przyznanie świadczenia nadal się toczy.
Jak udokumentować prawo do leczenia?
Najbezpieczniej uzyskać z ZUS dokument potwierdzający, że postępowanie o rentę trwa. Placówka medyczna może potrzebować takiego potwierdzenia, zwłaszcza gdy system eWUŚ nie pokazuje aktualnego prawa do świadczeń.
W takiej sytuacji postępuj w następującej kolejności:
- Poproś ZUS o zaświadczenie potwierdzające złożenie wniosku i trwanie postępowania o rentę.
- Przedstaw zaświadczenie w przychodni lub szpitalu razem z dokumentem potwierdzającym tożsamość.
- Jeśli nie masz zaświadczenia przy sobie, złóż pisemne oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zaświadczenie z ZUS jest lepszym rozwiązaniem niż ustne wyjaśnienie, ponieważ jasno wskazuje podstawę korzystania ze świadczeń. Wzór oświadczenia powinien udostępnić świadczeniodawca. Sam fakt, że eWUŚ wyświetla komunikat o braku potwierdzenia, nie musi oznaczać, że prawo do leczenia rzeczywiście nie przysługuje.
Jeżeli świadczenie jest pilne i nie można od razu przedstawić dokumentu ani złożyć oświadczenia, pomoc medyczna może zostać udzielona także bez potwierdzenia w eWUŚ. Dokument lub oświadczenie trzeba następnie dostarczyć w terminie wymaganym w danej sytuacji. Przy leczeniu szpitalnym termin ten może wynosić 7 dni od zakończenia udzielania świadczenia, a w innych przypadkach 14 dni od rozpoczęcia jego udzielania.
Dokumenty przydatne do potwierdzenia prawa do świadczeń to przede wszystkim:
- zaświadczenie z ZUS o trwającym postępowaniu o przyznanie renty,
- kopia wniosku o rentę z potwierdzeniem jego złożenia,
- dokument tożsamości,
- pisemne oświadczenie o prawie do korzystania ze świadczeń publicznej opieki zdrowotnej.
Na czym polega 30-dniowy okres ochronny?
Co do zasady prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wygasa po upływie 30 dni od utraty tytułu do ubezpieczenia. Jest to okres ochronny, który pozwala zachować dostęp do leczenia po zakończeniu zatrudnienia, utracie statusu bezrobotnego albo ustaniu innej podstawy ubezpieczenia.
Przepisy przewidują też dłuższe okresy dla niektórych grup. Przykładowo:
- absolwent szkoły ponadgimnazjalnej zachowuje prawo do świadczeń przez 6 miesięcy od zakończenia nauki lub skreślenia z listy uczniów,
- absolwent szkoły wyższej zachowuje prawo do świadczeń przez 4 miesiące od ukończenia studiów lub skreślenia z listy studentów,
- osoba pobierająca zasiłek z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego zachowuje prawo do świadczeń w okresie pobierania tego zasiłku,
- osoba ubiegająca się o rentę zachowuje prawo do świadczeń przez cały czas trwania postępowania o jej przyznanie.
Trzydziestodniowy okres ochronny działa więc jako krótkie zabezpieczenie po ustaniu ubezpieczenia. Nie zastępuje jednak ochrony wynikającej z trwającego postępowania rentowego. W tej drugiej sytuacji podstawą prawa do leczenia jest art. 67 ust. 7 ustawy, a nie sam upływ 30 dni.
Co po zakończeniu postępowania o rentę?
Ochrona związana z postępowaniem nie trwa bezterminowo. Po jego zakończeniu, na przykład prawomocną decyzją odmowną albo zakończeniem sprawy w innym trybie, trzeba sprawdzić, czy istnieje nowy tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego.
Może nim być między innymi zatrudnienie, zgłoszenie jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, status bezrobotnego albo dobrowolne ubezpieczenie w NFZ. W razie braku innego tytułu po zakończeniu okresu ochronnego leczenie może wiązać się z koniecznością pokrycia kosztów. Dlatego po otrzymaniu ostatecznego rozstrzygnięcia nie należy zwlekać z ustaleniem dalszego statusu ubezpieczeniowego.
Najważniejsze jest rozróżnienie dwóch sytuacji: samo zakończenie pobierania renty nie musi pozbawić Cię prawa do leczenia, jeśli postępowanie o kolejną rentę nadal trwa. Po zakończeniu tego postępowania trzeba natomiast niezwłocznie zadbać o inną podstawę ubezpieczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie własnego statusu ubezpieczeniowego warto potwierdzić aktualne informacje w ZUS lub właściwym oddziale NFZ.
