W województwie łódzkim wymiana starego pieca może być obowiązkiem wynikającym z uchwały antysmogowej, a nie tylko dobrowolną inwestycją objętą dotacją. Programy takie jak „Czyste Powietrze” pomagają sfinansować modernizację, ale złożenie wniosku nie przesuwa terminów określonych w przepisach.
Do kiedy trzeba wymienić piec w województwie łódzkim?
Terminy wynikają z uchwały Sejmiku Województwa Łódzkiego nr XLIV/548/17, zmienionej uchwałą nr L/597/22. Obowiązują mieszkańców całego województwa, niezależnie od tego, czy korzystają z programu dotacyjnego. W praktyce część terminów już minęła.
| Urządzenie | Termin wymiany lub dostosowania | Status |
|---|---|---|
| Kocioł pozaklasowy, tzw. kopciuch | 1 stycznia 2025 r. | Termin minął |
| Kominek lub piec niespełniający wymogów ekoprojektu | 1 stycznia 2026 r. | Termin minął |
| Kocioł klasy 3 lub 4 według PN-EN 303-5:2012 | 1 stycznia 2028 r. | Termin jeszcze nie minął |
| Kocioł w budynku z dostępem do sieci ciepłowniczej | 2020 r. | Termin minął |
| Kominek w budynku z dostępem do sieci ciepłowniczej | 2022 r. | Termin minął |
Uchwała ogranicza także spalanie paliw najgorszej jakości, między innymi węgla brunatnego, niektórych miałów oraz biomasy o wilgotności przekraczającej 20%. Nowe urządzenie powinno spełniać wymagania ekoprojektu. Sam fakt, że stary kocioł działa sprawnie, nie zwalnia z obowiązku jego wymiany, jeśli nie spełnia wymagań dotyczących klasy lub emisji.
Informacje o źródle ciepła znajdują się w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Podczas kontroli upoważnieni pracownicy gminy, straż miejska lub straż gminna mogą sprawdzić urządzenie oraz używane paliwo. Za naruszenie przepisów może grozić mandat do 500 zł, a sprawa skierowana do sądu może zakończyć się grzywną sięgającą 5000 zł.
Jakie dofinansowanie do wymiany pieca jest dostępne?
Najważniejszym ogólnopolskim źródłem wsparcia jest program „Czyste Powietrze”. Obejmuje on między innymi demontaż starego źródła ciepła, zakup i montaż nowego urządzenia, modernizację instalacji, termomodernizację oraz audyt energetyczny. W województwie łódzkim mogą działać także programy gminne, w tym nabory prowadzone przez Łódź. Ich budżety, terminy i zasady są odrębne od programu krajowego.
W programie „Czyste Powietrze” poziom wsparcia zależy od dochodu. Poniższe wartości odnoszą się do kosztów kwalifikowanych i limitów programu. Ostateczna kwota zależy także od zakresu inwestycji oraz rodzaju wybranego urządzenia.
| Poziom dofinansowania | Próg dochodowy | Wysokość wsparcia |
|---|---|---|
| Podstawowy | Roczny dochód wnioskodawcy do 135 000 zł | Do 40% kosztów kwalifikowanych |
| Podwyższony | Do 2250 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 3150 zł w jednoosobowym | Do 70% kosztów kwalifikowanych |
| Najwyższy | Do 1300 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1800 zł w jednoosobowym, ewentualnie określone świadczenia z pomocy społecznej | Do 100% kosztów kwalifikowanych netto, przy spełnieniu dodatkowych warunków |
W materiałach programu wskazywano maksymalnie do 135 000 zł dotacji przy określonych, kompleksowych wariantach inwestycji. Nie jest to automatyczna kwota za samą wymianę pieca. Limit zależy od rodzaju przedsięwzięcia, urządzenia, zakresu termomodernizacji i aktualnych zasad naboru.
Dotacja z programu krajowego i pomoc gminna nie zawsze mogą być łączone. Przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić regulamin konkretnego naboru, ponieważ programy mogą wykluczać finansowanie tych samych kosztów. Dofinansowanie nie zmienia terminu wynikającego z uchwały antysmogowej.
Kto może ubiegać się o dotację?
Przed złożeniem wniosku sprawdź podstawowe warunki uczestnictwa:
- Wnioskodawca musi być właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego lokalu mieszkalnego spełniającego warunki programu.
- Budynek powinien mieć pozwolenie na budowę wydane do 31 grudnia 2020 r.
- Zwykle wymagany jest co najmniej 3-letni okres posiadania nieruchomości przed złożeniem wniosku, z wyjątkiem między innymi nabycia domu w drodze spadku.
- Przy wyższym poziomie dotacji trzeba udokumentować dochody, a przy najwyższym mogą być wymagane dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji socjalnej i stanu energetycznego budynku.
Oprócz kryteriów formalnych znaczenie ma stan budynku. Wybór pompy ciepła, kotła na biomasę lub innego źródła powinien wynikać z audytu i parametrów instalacji, a nie wyłącznie z ceny urządzenia. W przypadku części urządzeń objętych programem trzeba sprawdzić ich obecność na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów.
Jak złożyć wniosek o dofinansowanie?
Procedurę najlepiej rozpocząć przed zakupem urządzenia i podpisaniem umowy z wykonawcą. Kolejność działań może wyglądać następująco:
- Sprawdź budynek i źródło ciepła – ustal klasę kotła, sprawdź wpis w CEEB i zweryfikuj, czy budynek spełnia warunki programu.
- Wykonaj audyt energetyczny – dokument wskazuje zapotrzebowanie na ciepło, zakres potrzebnych prac i parametry nowego źródła. W aktualnej formule programu audyt oraz dokument podsumowujący audyt mogą być wymagane przed realizacją przedsięwzięcia.
- Wybierz właściwy poziom wsparcia – przygotuj dokumenty dochodowe, jeśli ubiegasz się o poziom podwyższony lub najwyższy.
- Złóż wniosek – można skorzystać z Generatora Wniosków o Dofinansowanie, złożyć dokumenty w formie papierowej albo poprosić o pomoc gminnego operatora lub Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
- Podpisz umowę i wykonaj prace – realizuj inwestycję zgodnie z warunkami programu, audytem i dokumentacją techniczną.
- Rozlicz przedsięwzięcie – złóż wniosek o płatność, faktury, protokoły i dokumenty potwierdzające wykonanie prac.
Przed wysłaniem wniosku przygotuj przede wszystkim:
- Dokument potwierdzający własność lub współwłasność nieruchomości.
- Zgody współwłaścicieli oraz małżonka, jeśli są wymagane.
- Audyt energetyczny wraz z dokumentem podsumowującym.
- Zaświadczenie o dochodach przy poziomie podwyższonym lub najwyższym.
- Deklarację CEEB i informacje o obecnym źródle ciepła.
- Umowę z wykonawcą, jeśli korzystasz z prefinansowania.
Operatorzy programu pomagają w sprawdzeniu warunków, przygotowaniu wniosku i rozliczeniu inwestycji. Ich wsparcie ma szczególne znaczenie przy najwyższym poziomie dofinansowania oraz przy prefinansowaniu. Zasady zaliczki, zakres obowiązkowej współpracy i sposób wypłaty trzeba potwierdzić w aktualnym regulaminie programu.
Co zrobić w pierwszej kolejności?
Najpierw sprawdź stronę internetową swojej gminy oraz właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Lokalne nabory mogą mieć krótki termin, ograniczony budżet i własne wymagania. Następnie zweryfikuj deklarację w CEEB, ustal klasę kotła i zarezerwuj audyt energetyczny.
Ważne: dotacja jest pomocą w sfinansowaniu wymiany, ale nie stanowi zgody na dalsze używanie urządzenia po terminie wskazanym w uchwale antysmogowej. Jeśli korzystasz z kotła pozaklasowego albo kominka niespełniającego wymogów ekoprojektu, nie czekaj na nabór. W przypadku kotła klasy 3 lub 4 termin 1 stycznia 2028 r. również wymaga zaplanowania inwestycji z wyprzedzeniem.
Informacje o programach dotacyjnych i terminach naborów mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny regulamin programu „Czyste Powietrze”, treść uchwały antysmogowej oraz komunikaty swojej gminy.
