Ryczałt energetyczny, potocznie nazywany dodatkiem do prądu ZUS, od 1 marca 2026 r. wynosi 336,16 zł miesięcznie. Nie jest to świadczenie dla każdego emeryta. Przysługuje określonym grupom kombatanckim, osobom represjonowanym oraz niektórym wdowom i wdowcom. Wypłata nie zależy od dochodu.
Najważniejsze informacje:
- Kwota – 336,16 zł miesięcznie od marca 2026 r.
- Dla kogo – między innymi dla kombatantów, osób represjonowanych i wybranych członków ich rodzin.
- Formularz – wniosek ZUS-ERK.
- Kryterium dochodowe – nie obowiązuje.
Komu przysługuje ryczałt energetyczny?
Zasady przyznawania świadczenia wynikają z ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Samo pobieranie emerytury lub renty nie wystarcza. Trzeba należeć do jednej z ustawowo określonych grup i potwierdzić swoje uprawnienia dokumentem.
| Grupa uprawniona | Wymagany dokument |
|---|---|
| Kombatanci i osoby będące ofiarami represji | Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzająca status |
| Żołnierze przymusowo zatrudniani w ramach zastępczej służby wojskowej | Zaświadczenie właściwego organu wojskowego potwierdzające okres i rodzaj zatrudnienia |
| Wdowy i wdowcy po osobach uprawnionych, pobierający emeryturę lub rentę | Decyzja UdSKiOR potwierdzająca uprawnienia członka rodziny |
Do grupy żołnierzy przymusowo zatrudnianych mogą należeć osoby kierowane między innymi do kopalń, kamieniołomów, batalionów budowlanych lub zakładów wydobywania rud uranu. W przypadku wdów i wdowców po żołnierzach przymusowo zatrudnianych potrzebne może być zaświadczenie właściwego organu wojskowego.
Decyzja UdSKiOR albo właściwe zaświadczenie wojskowe jest warunkiem wykazania prawa do świadczenia. Ryczałt nie jest przyznawany wyłącznie na podstawie wieku, wysokości emerytury ani rachunków za energię.
Jak złożyć wniosek ZUS-ERK?
Wniosek można złożyć w dowolnym momencie roku. Przepisy nie przewidują jednego końcowego terminu, dlatego nie trzeba czekać na waloryzację ani składać dokumentów w konkretnym miesiącu.
- Pobierz formularz ZUS-ERK – otrzymasz go w placówce ZUS albo pobierzesz ze strony Zakładu.
- Wypełnij wniosek – podaj dane osobowe, numer świadczenia i sposób wypłaty, jeśli formularz tego wymaga.
- Dołącz dokument potwierdzający uprawnienia – jego rodzaj zależy od tego, do której grupy należysz.
- Złóż dokumenty w ZUS – możesz zrobić to osobiście w dowolnej placówce albo przesłać wniosek pocztą.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty właściwe dla danej sytuacji:
- decyzję Szefa UdSKiOR stwierdzającą działalność kombatancką lub okres represji,
- decyzję UdSKiOR potwierdzającą uprawnienia wdowy albo wdowca po osobie uprawnionej,
- zaświadczenie wojskowe potwierdzające okres i rodzaj przymusowego zatrudnienia,
- zaświadczenie właściwego organu wojskowego dotyczące uprawnień wdowy albo wdowca po żołnierzu przymusowo zatrudnianym.
ZUS rozpatruje kompletny wniosek co do zasady w ciągu 30 dni. Pozytywna decyzja pozwala rozpocząć wypłatę świadczenia przy emeryturze lub rencie. Jeśli ZUS odmówi, od decyzji można się odwołać do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji pomoc prawnika lub rzecznika praw obywatelskich może ułatwić przygotowanie odwołania.
Jak wypłacany jest dodatek do prądu z ZUS?
Ryczałt energetyczny jest wypłacany razem z emeryturą lub rentą. Pieniądze mogą trafić na rachunek bankowy albo zostać przekazane w formie gotówkowej, zgodnie ze sposobem wypłaty głównego świadczenia. ZUS nie przekazuje ich dostawcy prądu, gazu ani ciepła. Osoba uprawniona samodzielnie decyduje o przeznaczeniu środków.
Kwota ryczałtu jest ogłaszana co roku przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w „Monitorze Polskim”. Nowa wysokość obowiązuje od 1 marca. Osoby, które już pobierają świadczenie, nie składają ponownie wniosku przy corocznej waloryzacji. ZUS podwyższa wypłatę automatycznie.
Nowy formularz ZUS-ERK jest potrzebny wtedy, gdy osoba uprawniona nie ma jeszcze przyznanego ryczałtu. Warto więc najpierw sprawdzić, czy posiadana decyzja UdSKiOR lub zaświadczenie wojskowe potwierdza status wymagany przez przepisy.
Czy ryczałt energetyczny jest tym samym co bon energetyczny?
Nie. Ryczałt energetyczny i bon energetyczny to dwa różne świadczenia. Ryczałt jest związany przede wszystkim ze statusem kombatanta, osoby represjonowanej lub członka rodziny osoby uprawnionej. Bon energetyczny opiera się na odrębnych zasadach i może być kierowany do szerszej grupy gospodarstw domowych, zależnie od warunków określonych w konkretnych przepisach.
Jeśli masz status potwierdzony przez UdSKiOR albo dokumentację wojskową, sprawdź możliwość złożenia formularza ZUS-ERK. Brak kryterium dochodowego oznacza, że wysokość emerytury lub renty sama w sobie nie wyklucza prawa do ryczałtu.
