W 2026 roku nie ma jednej uniwersalnej dotacji do budowy domu. Wsparcie obejmuje przede wszystkim konkretne rozwiązania energetyczne, takie jak pompa ciepła, mikroinstalacja wiatrowa czy termomodernizacja. Najczęściej ma formę refundacji, dlatego najpierw trzeba sfinansować wydatek z własnych środków lub kredytu.
Dofinansowania przy budowie domu – szybkie porównanie
Najważniejszy podział dotyczy rodzaju inwestycji. Programy dla nowego domu nie są tym samym co wsparcie przeznaczone na remont już użytkowanego budynku.
| Program | Dla kogo? | Na co? | Status w 2026 roku |
|---|---|---|---|
| Moje Ciepło | Osoby budujące nowy dom jednorodzinny | Pompa ciepła | Aktywny, wnioski do 31 grudnia 2026 r. lub wyczerpania środków |
| Moja Elektrownia Wiatrowa | Właściciele i współwłaściciele domów | Mikroinstalacja wiatrowa i magazyn energii | Aktywny, nabór do 31 grudnia 2028 r. lub wyczerpania środków |
| Mój Prąd | Prosumenty energii elektrycznej | Fotowoltaika i magazyny energii | Brak naboru w 2026 r. |
| Czyste Powietrze | Właściciele istniejących domów | Termomodernizacja i wymiana źródła ciepła | Aktywny, nowe zasady od 31 marca 2025 r. |
| Ulga termomodernizacyjna | Właściciele i współwłaściciele domów jednorodzinnych | Wydatki termomodernizacyjne | Obowiązuje, limit 53 000 zł na podatnika |
| Premie BGK | Właściciele i zarządcy istniejących budynków korzystający z kredytu | Termomodernizacja i remont | Aktywne, wnioski przez banki kredytujące |
| Stop Smog | Gospodarstwa zagrożone ubóstwem energetycznym | Wymiana źródła ciepła i termomodernizacja | Aktywny, realizowany przez gminy |
Jakie dotacje przysługują osobom budującym nowy dom?
Moje Ciepło – pompa ciepła w nowym budynku
Program „Moje Ciepło”, obsługiwany przez NFOŚiGW, jest podstawowym ogólnopolskim źródłem wsparcia dla osób budujących energooszczędny dom z pompą ciepła. Dotacja obejmuje zakup i montaż nowego urządzenia służącego do ogrzewania budynku lub ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej.
Wysokość wsparcia wynosi do 7 000 zł dla powietrznej pompy ciepła oraz do 21 000 zł dla pompy gruntowej. Dotacja pokrywa do 30% kosztów kwalifikowanych, a dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny do 45%. Nie obowiązuje kryterium dochodowe.
Dom musi spełniać podwyższony standard energetyczny. Wymagany wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną wynosi EP ≤ 55 kWh/(m² × rok) dla ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody. Program nie obejmuje domu, w którym docelowym źródłem ciepła ma być paliwo stałe.
Ważne jest rozliczenie inwestycji. Koszty muszą być udokumentowane, a pompa ciepła zamontowana i uruchomiona przed złożeniem wniosku. Nabór trwa do 31 grudnia 2026 roku lub do wyczerpania budżetu.
Moja Elektrownia Wiatrowa – turbina i magazyn energii
Program „Moja Elektrownia Wiatrowa” wspiera osoby fizyczne, które produkują energię na potrzeby własnego domu. Dofinansowanie może objąć mikroinstalację wiatrową o mocy od 1 do 20 kW oraz, jako element uzupełniający, magazyn energii o pojemności co najmniej 2 kWh.
Na turbinę można otrzymać do 50% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 30 000 zł i nie więcej niż 5 000 zł za 1 kW mocy. Magazyn energii jest objęty wsparciem do 50% kosztów, maksymalnie do 17 000 zł i nie więcej niż 6 000 zł za 1 kWh pojemności.
To również refundacja. Przed złożeniem wniosku trzeba kupić, zamontować i uruchomić urządzenia, opłacić faktury oraz wykonać wymagane zgłoszenia. Instalacja powinna być eksploatowana przez co najmniej pięć lat od wypłaty dotacji. Nabór prowadzony jest do 31 grudnia 2028 roku lub do wyczerpania środków.
Mój Prąd – brak naboru w 2026 roku
W 2026 roku program „Mój Prąd” nie prowadzi naboru. Ostatnia edycja, „Mój Prąd 6.0”, zakończyła się 12 września 2025 roku. Wnioski złożone wcześniej mogą być jeszcze oceniane i rozliczane, ale nowych wniosków nie można obecnie składać.
Nie należy traktować zapowiedzi kolejnej edycji jako potwierdzonego źródła finansowania. Ewentualny „Mój Prąd 7.0” lub inny instrument wymaga oficjalnego ogłoszenia przez właściwe instytucje. Jeśli planujesz fotowoltaikę, sprawdzaj komunikaty NFOŚiGW oraz lokalne nabory WFOŚiGW i gmin.
Jakie wsparcie obejmuje istniejący dom?
Czyste Powietrze – termomodernizacja i wymiana źródła ciepła
„Czyste Powietrze” jest przeznaczone dla właścicieli i współwłaścicieli już wybudowanych domów jednorodzinnych oraz wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Nie finansuje budynku znajdującego się w trakcie budowy. Co do zasady wymagane jest posiadanie nieruchomości przez co najmniej trzy lata, z wyjątkiem nabycia w drodze spadku.
Program obejmuje między innymi ocieplenie ścian, stropów i podłóg, wymianę okien i drzwi, modernizację ogrzewania, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła oraz wybrane instalacje OZE. Od 31 marca 2025 roku obowiązuje wymóg wykonania audytu energetycznego przed rozpoczęciem inwestycji i świadectwa charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu.
Wysokość dotacji zależy od dochodu i zakresu prac. Maksymalnie można otrzymać do 68 040 zł przy podstawowym poziomie, do 119 070 zł przy podwyższonym poziomie oraz do 170 100 zł przy najwyższym poziomie. Najwyższy poziom dotyczy gospodarstw o najniższych dochodach i budynków o bardzo niskiej efektywności energetycznej.
Pompy ciepła oraz wybrane kotły objęte wsparciem muszą znajdować się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów, czyli Liście ZUM. Zakup urządzenia spoza listy może uniemożliwić uzyskanie dotacji. W nowej odsłonie programu nie przewidziano dofinansowania kotłów gazowych ani olejowych.
Premie BGK i Fundusz Termomodernizacji i Remontów
Premie Banku Gospodarstwa Krajowego są przeznaczone głównie na większe inwestycje w istniejących budynkach. Nie działają jak zwykła dotacja wypłacana na konto. Wsparcie polega na spłacie części kredytu zaciągniętego w banku kredytującym na termomodernizację lub remont.
W ramach Funduszu Termomodernizacji i Remontów dostępne są premia termomodernizacyjna, premia remontowa oraz grant termomodernizacyjny. Wniosek składa się za pośrednictwem banku, a nie bezpośrednio w BGK. Grant termomodernizacyjny jest dodatkiem do premii termomodernizacyjnej i wymaga potwierdzenia poprawy efektywności energetycznej audytem. Zgodnie z dostępnymi zasadami wnioski o ten grant można składać do 30 czerwca 2026 roku.
Dotacja a ulga termomodernizacyjna – na czym polega różnica?
Dotacja jest wypłatą z programu publicznego na określony cel i zwykle wymaga osobnego wniosku, spełnienia warunków technicznych oraz rozliczenia faktur. Ulga termomodernizacyjna nie jest przelewem. Pozwala odliczyć kwalifikowane wydatki w zeznaniu PIT, przez co zmniejsza podstawę opodatkowania.
Limit ulgi wynosi 53 000 zł na jednego podatnika. Mogą z niej korzystać właściciele i współwłaściciele domów jednorodzinnych, także po formalnym zakończeniu budowy nowego domu. Nie można rozliczać ulgi na budynek będący jeszcze w budowie.
Ulgę można łączyć z dotacją, ale nie wolno odliczać tego samego wydatku dwa razy. Jeżeli inwestycja kosztowała 60 000 zł, a dotacja pokryła 20 000 zł, w uldze można uwzględnić co najwyżej 40 000 zł. Podstawą odliczenia są wydatki udokumentowane fakturami VAT. Przedsięwzięcie trzeba zakończyć w ciągu trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.
Kredyty, które mogą uzupełnić dotację
Dotacja najczęściej zwraca część już poniesionych kosztów, dlatego nie zastępuje finansowania budowy. Środki na rozpoczęcie inwestycji mogą zapewnić kredyt hipoteczny lub produkt preferencyjny.
Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy
Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy może służyć do budowy i wykończenia domu, a także do zakupu działki budowlanej. Gwarancja BGK może zastąpić część wymaganego wkładu własnego, maksymalnie do określonych ustawowo limitów. To kredyt, który trzeba spłacić, a nie bezzwrotna dotacja. Warunki zależą między innymi od sytuacji mieszkaniowej gospodarstwa domowego, liczby dzieci i oferty banku uczestniczącego w programie.
Kredyty ekologiczne
Niektóre banki oferują kredyty EKO na domy o podwyższonej efektywności energetycznej. Mogą mieć niższą marżę, ograniczoną prowizję albo inne warunki niż standardowy kredyt, ale bank zwykle wymaga potwierdzenia parametrów energetycznych budynku. Oferty zmieniają się, dlatego trzeba porównać całkowity koszt kredytu, a nie tylko wysokość marży.
Jak przejść przez proces dotacyjny?
Przed rozpoczęciem prac ustal, czy inwestycja dotyczy nowego domu, czy istniejącego budynku. Następnie sprawdź regulamin konkretnego programu, ponieważ rozpoczęcie robót lub zakup urządzenia przed określoną datą może wykluczyć koszt z rozliczenia.
- Określ rodzaj inwestycji – ustal, czy w grę wchodzi budowa nowego domu, pompa ciepła, turbina wiatrowa, termomodernizacja czy kredyt na remont.
- Wykonaj audyt energetyczny, jeśli wymaga go program – w „Czystym Powietrzu” audyt trzeba przeprowadzić przed rozpoczęciem przedsięwzięcia.
- Sprawdź urządzenia i warunki techniczne – przy „Czystym Powietrzu” zweryfikuj obecność urządzenia na Liście ZUM, a przy „Moim Cieple” parametr EP budynku.
- Zaplanuj finansowanie inwestycji – uwzględnij własne środki lub kredyt, ponieważ refundacja zwykle następuje po poniesieniu wydatków.
- Zrealizuj prace zgodnie z regulaminem – nie zmieniaj zakresu inwestycji bez sprawdzenia, czy zmiana nadal spełnia warunki programu.
- Zachowaj dokumentację i złóż wniosek – przygotuj faktury, potwierdzenia zapłaty, protokoły odbioru, dokumenty energetyczne i wymagane zgłoszenia.
Przed zakupem urządzeń sprawdź jeszcze następujące elementy:
- audyt lub dokument potwierdzający parametry energetyczne budynku
- zgodność pompy ciepła lub kotła z Listą ZUM, jeśli wymaga tego program
- faktury wystawione na wnioskodawcę i potwierdzenia ich zapłaty
- zgłoszenie instalacji do operatora systemu dystrybucyjnego, gdy jest wymagane
- termin rozpoczęcia i zakończenia kosztów kwalifikowanych
Warto sprawdzić także nabory regionalne. Informacji szukaj w następujących miejscach:
- strona NFOŚiGW i strony programów ogólnopolskich
- Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej właściwy dla inwestycji
- Biuletyn Informacji Publicznej oraz strona internetowa gminy
- banki uczestniczące w programach BGK i oferujące kredyty ekologiczne
Dla budującego nowy dom najważniejsze są obecnie „Moje Ciepło”, „Moja Elektrownia Wiatrowa” oraz wybrane programy regionalne. „Czyste Powietrze” i premie BGK dotyczą przede wszystkim istniejących budynków. Zanim rozpoczniesz zakup lub montaż, potwierdź aktualny regulamin, status naboru i możliwość połączenia wsparcia z ulgą termomodernizacyjną.
Informacje o programach i naborach mogą się zmieniać. Przed podjęciem decyzji finansowej sprawdź aktualne zasady na stronach NFOŚiGW, BGK, właściwego WFOŚiGW, urzędu skarbowego lub banku uczestniczącego w danym instrumencie.
