Dla istniejącego domu z wymienianym źródłem ciepła wybierz program „Czyste Powietrze”, a dla nowego domu – „Moje Ciepło”. Programów nie łączy się przy tej samej inwestycji. O wypłacie dotacji decydują przede wszystkim: właściwy program, urządzenie spełniające wymagania techniczne oraz komplet faktur i dokumentów.
Który program dotyczy Twojego domu?
Najpierw sprawdź status budynku. „Czyste Powietrze” obejmuje istniejące domy, w których wymieniasz nieefektywne źródło ciepła, najczęściej kocioł na paliwo stałe. „Moje Ciepło” jest przeznaczone dla nowych domów jednorodzinnych, w których pompa ciepła stanowi źródło ogrzewania od początku użytkowania budynku.
W przypadku „Mojego Ciepła” za nowy uznaje się budynek, dla którego nie złożono jeszcze zawiadomienia o zakończeniu budowy ani wniosku o pozwolenie na użytkowanie, albo złożono taki dokument nie wcześniej niż 1 stycznia 2021 r.
Czyste Powietrze a Moje Ciepło – najważniejsze różnice
| Cecha | Czyste Powietrze | Moje Ciepło |
|---|---|---|
| Typ budynku | Istniejący dom jednorodzinny z wymienianym źródłem ciepła | Nowy dom jednorodzinny |
| Kryterium dochodowe | Tak, wpływa na poziom dotacji | Nie |
| Maksymalna dotacja | Do 35 200 zł na powietrzną pompę ciepła o podwyższonej klasie lub do 45 000 zł na gruntową, według poziomu wsparcia | Do 7 000 zł na pompę powietrzną lub do 21 000 zł na gruntową |
| Wymóg techniczny | Urządzenie musi spełniać warunki programu i znajdować się na Liście ZUM | EP budynku maksymalnie 55 kWh/(m² × rok), klasa minimum A+ lub A++ zależnie od typu pompy |
| Termin naboru | Nabór ciągły w ramach dostępnych środków | Do 26 lutego 2027 r. lub do wyczerpania puli |
W „Moim Cieple” dotacja wynosi do 30% kosztów kwalifikowanych albo do 45% dla osoby posiadającej Kartę Dużej Rodziny, przy zachowaniu limitu kwotowego. Nabór prowadzi NFOŚiGW, a wniosek składa się elektronicznie w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie.
Jak uzyskać dofinansowanie do pompy ciepła krok po kroku?
Kolejność działań ma znaczenie, zwłaszcza w „Czystym Powietrzu”, gdzie część wydatków i dokumentów musi powstać w określonym momencie:
- Ustal, czy Twój dom kwalifikuje się do „Czystego Powietrza”, czy do „Mojego Ciepła”.
- Sprawdź parametry pompy, jej klasę efektywności oraz – w przypadku „Czystego Powietrza” – obecność dokładnego modelu na Liście ZUM.
- Przed podpisaniem umowy ustal zakres prac i poproś o kosztorys z rozdzieleniem urządzenia, materiałów oraz robocizny.
- Wykonaj montaż zgodnie z dokumentacją, zachowaj protokół odbioru i dopilnuj uruchomienia instalacji.
- Zbierz faktury, potwierdzenia płatności, kartę produktu, etykietę energetyczną oraz dokumenty dotyczące budynku.
- Złóż wniosek w odpowiednim systemie i odpowiadaj na ewentualne wezwania do uzupełnienia dokumentów.
W programie „Moje Ciepło” wniosek składa się po montażu pompy i opłaceniu kosztów objętych wnioskiem. Do dokumentacji dołącza się między innymi pozwolenie na budowę lub zgłoszenie budowy, charakterystykę energetyczną albo świadectwo charakterystyki energetycznej, fakturę, potwierdzenie płatności, protokół odbioru, kartę produktu i etykietę energetyczną.
Jakich błędów formalnych nie popełnić?
Ostrzeżenie: dotacja nie jest automatycznym zwrotem części ceny urządzenia. Fundusz ocenia zgodność inwestycji z regulaminem, a brak jednego z wymaganych dokumentów może oznaczać odmowę wypłaty albo konieczność uzupełnienia wniosku.
Najczęstsze problemy to:
- Pompa spoza Listy ZUM – w „Czystym Powietrzu” model musi być ujęty na liście pod nazwą zgodną z dokumentami sprzedaży.
- Błędna data faktury – wydatek może zostać uznany za poniesiony poza okresem kwalifikowanym.
- Brak dokumentu złomowania starego kotła – przy wymianie źródła na paliwo stałe potrzebny jest imienny dokument zezłomowania albo karta przekazania odpadu.
- Rozbieżność między nabywcą na fakturze a wnioskodawcą – w takiej sytuacji trzeba dołączyć wymagane oświadczenie.
- Brak potwierdzenia płatności – sama faktura nie zawsze wystarcza do wykazania poniesienia kosztu.
- Niekompletna charakterystyka energetyczna – w „Moim Cieple” dokument musi uwzględniać pompę jako źródło ogrzewania i potwierdzać wymagany wskaźnik EP.
W „Czystym Powietrzu” trzeba także sprawdzić warunki dotyczące audytu energetycznego, świadectwa charakterystyki energetycznej, okresu własności nieruchomości oraz poziomu dochodowego. Zaświadczenie o dochodach wydawane przez gminę warto uzyskać przed rozpoczęciem procedury, jeśli ubiegasz się o podwyższony lub najwyższy poziom wsparcia.
Wymogi techniczne dla budynku i pompy
W „Moim Cieple” budynek musi osiągnąć wskaźnik EP nie większy niż 55 kWh/(m² × rok). EP oznacza roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną potrzebną między innymi do ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej.
Dla gruntowych pomp ciepła oraz pomp powietrze–woda wymagana jest co najmniej klasa efektywności A++ przy temperaturze zasilania 55°C. Dla centralnych pomp powietrze–powietrze wymagane jest minimum A+ dla klimatu umiarkowanego. Pompa powietrze–powietrze musi obsługiwać cały budynek i być jego jedynym źródłem ogrzewania.
W budynku objętym „Moim Ciepłem” nie może znajdować się źródło ciepła na paliwo stałe, także w okresie trwałości inwestycji. Przed zakupem poproś instalatora o kartę produktu i etykietę energetyczną konkretnego modelu, a nie tylko ogólną kartę całej serii urządzeń.
Lista kontrolna przed podpisaniem umowy z instalatorem
Przed wpłatą zaliczki sprawdź z wykonawcą następujące punkty:
- Czy wybrany model pompy spełnia wymagania programu i – przy „Czystym Powietrzu” – znajduje się na Liście ZUM?
- Czy oferta dokładnie rozdziela koszt urządzenia, materiałów, osprzętu i robocizny?
- Czy faktura będzie wystawiona na osobę składającą wniosek albo czy wykonawca przygotuje wymagane oświadczenie?
- Czy otrzymasz protokół odbioru, kartę produktu, etykietę energetyczną i potwierdzenie parametrów instalacji?
- Czy przy wymianie kotła wykonawca uwzględni dokument potwierdzający jego trwałe wycofanie i przekazanie do złomowania?
- Czy umowa wskazuje, kto przygotowuje i składa wniosek oraz kto odpowiada za braki w dokumentacji?
Przy istniejącym domu zacznij od sprawdzenia dochodu, statusu własności, starego źródła ciepła i Listy ZUM. Przy nowym domu najpierw zweryfikuj datę dokumentów budowlanych, wskaźnik EP oraz klasę efektywności pompy. Takie sprawdzenie przed zakupem jest bezpieczniejsze niż próba poprawiania dokumentacji po montażu.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Programy i ich regulaminy mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne warunki na oficjalnych stronach NFOŚiGW oraz właściwego programu.
