Dofinansowanie do samochodu z PFRON przysługuje osobie z niepełnosprawnością ruchową, która nie może poruszać się bez wózka inwalidzkiego i nie potrafi samodzielnie przesiąść się z wózka na fotel samochodu. Program obejmuje zarówno kierowców, jak i pasażerów, a wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia (SOW).
Kto może ubiegać się o wsparcie?
Wsparcie jest przyznawane w ramach programu „Samodzielność-Aktywność-Mobilność!”, moduł „Mobilność osób z niepełnosprawnością”. Kandydat musi poruszać się na wózku inwalidzkim w takim stopniu, że nie może samodzielnie przesiąść się z niego na fotel kierowcy albo pasażera.
To najważniejszy warunek programu. Samo posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności lub korzystanie z wózka okazjonalnie nie wystarcza. Jeżeli osoba jest w stanie samodzielnie przesiąść się z wózka na siedzenie samochodu, nie spełnia podstawowego kryterium tego dofinansowania.
Wymagane jest ważne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo dokument równoważny. Może to być także orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki albo pomocy innej osoby z powodu znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji. Regulamin uwzględnia również wybrane orzeczenia traktowane na równi ze znacznym stopniem niepełnosprawności, między innymi orzeczenia ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W przypadku wyboru wariantu dla pasażera trzeba także zadeklarować, że osoba z niepełnosprawnością będzie miała zapewnionego dyspozycyjnego kierowcę.
| Warunek | Co trzeba spełnić? | Znaczenie |
|---|---|---|
| Stan zdrowia | Brak możliwości poruszania się bez wózka inwalidzkiego | Dotyczy kierowcy i pasażera |
| Przesiadanie się | Brak możliwości samodzielnego przesiadania się na fotel samochodu | To podstawowe kryterium programu |
| Orzeczenie | Znaczny stopień niepełnosprawności lub dokument równoważny | Orzeczenie musi być ważne |
| Pasażer | Zapewniony dyspozycyjny kierowca | Warunek dotyczy wariantu pasażerskiego |
Z programu nie skorzysta osoba, która nie spełnia choćby jednego z warunków uczestnictwa, ma wymagalne zobowiązania wobec PFRON albo przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę, takiej jak dom pomocy społecznej czy zakład opiekuńczo-leczniczy. Ograniczenia dotyczą także osób, które w ostatnich latach otrzymały określone dofinansowanie PFRON na zakup lub doposażenie pojazdu.
Jakie auto można kupić i ile wynosi dofinansowanie?
Program finansuje część kosztów zakupu samochodu osobowego dostosowanego do indywidualnych potrzeb osoby poruszającej się na wózku. Pojazd musi umożliwiać zajęcie miejsca kierowcy albo pasażera bez przesiadania się z wózka. Może chodzić o samochód nowy albo używany. Używany pojazd nie może być starszy niż 6 lat, a regulamin może wymagać także odpowiedniej gwarancji.
Nie jest to refundacja auta, które już znajduje się w posiadaniu wnioskodawcy. Dofinansowanie dotyczy zakupu pojazdu po przyznaniu wsparcia i zawarciu umowy z PFRON.
| Kategoria | Do jakiej kwoty? | Dofinansowanie | Nadwyżka |
|---|---|---|---|
| Kierowca | 150 000 zł | 80% | 50% od 150 000 do 250 000 zł, następnie 30% od 250 000 do 300 000 zł |
| Pasażer | 130 000 zł | 85% | 50% od 130 000 do 200 000 zł, następnie 30% od 200 000 do 230 000 zł |
| Cena powyżej górnego progu | Powyżej 300 000 zł dla kierowcy lub 230 000 zł dla pasażera | 0% od tej części | Nadwyżka nie jest objęta wsparciem |
Przykładowo, przy samochodzie dla kierowcy za 300 000 zł dofinansowanie może wynieść 185 000 zł. Przy pojeździe dla pasażera za 230 000 zł maksymalna kwota według wskazanych progów wynosi 154 500 zł. Ostateczne wyliczenie wykonuje system podczas składania wniosku.
Jak złożyć wniosek przez SOW?
Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW). Do autoryzacji potrzebny jest profil zaufany albo podpis kwalifikowany. Złożenie dokumentów może odbyć się samodzielnie lub z pomocą pracowników oddziału PFRON.
Procedura obejmuje następujące kroki:
- Zaloguj się do SOW i wybierz właściwy nabór oraz województwo zgodne z miejscem zamieszkania.
- Wypełnij formularz, wybierając wariant dla kierowcy albo pasażera, i podaj przewidywaną cenę samochodu.
- Prześlij wniosek elektronicznie, a na etapie wskazanym przez PFRON dodaj wymagane dokumenty.
- Po pozytywnej weryfikacji podpisz umowę z PFRON.
- Kup dostosowany pojazd i przedstaw fakturę końcową oraz protokół odbioru do rozliczenia.
Do dokumentów mogą należeć orzeczenie o niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie na wymaganym wzorze, prawo jazdy kategorii B, jeżeli dotyczy, oraz pełnomocnictwo. Zaświadczenie lekarskie powinno być wystawione przez uprawnionego lekarza nie wcześniej niż 120 dni przed złożeniem wniosku, zgodnie z aktualnymi zasadami naboru.
Terminy naborów nie są stałe. PFRON może prowadzić nabór w określonej turze do wyczerpania budżetu, dlatego przed wysłaniem dokumentów trzeba sprawdzić aktualny komunikat PFRON i regulamin programu. Wniosek odrzucony z powodu wyczerpania środków może być złożony ponownie w kolejnym naborze, jeżeli pozwalają na to obowiązujące zasady.
Jakie obowiązki ma beneficjent?
Otrzymanie dofinansowania wiąże się z obowiązkiem zachowania pojazdu przez co najmniej 60 miesięcy. Sprzedaż, darowizna lub inne zbycie auta przed upływem tego okresu może oznaczać konieczność zwrotu całości albo części otrzymanych środków.
Beneficjent powinien także:
- złożyć oświadczenie o użytkowaniu samochodu zgodnie z celem programu,
- przekazywać wymagane oświadczenia co 12 miesięcy przez okres trwałości,
- przechowywać dokumenty zakupu i rozliczenia pojazdu,
- umożliwić PFRON sprawdzenie, czy warunki umowy są przestrzegane.
Najpierw sprawdź, czy rzeczywiście nie możesz przesiąść się samodzielnie z wózka na fotel samochodu. Jeżeli ten warunek jest spełniony, przygotuj ważne orzeczenie, zaświadczenie lekarskie i dostęp do profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego, a następnie monitoruj aktualny nabór w systemie SOW.
Informacje o progach, dokumentach i terminach mogą zależeć od aktualnego regulaminu programu. Przed złożeniem wniosku sprawdź bieżące komunikaty PFRON oraz zasady dostępne w Systemie Obsługi Wsparcia.
