Tak, dofinansowanie do fotowoltaiki zamontowanej na działce jest możliwe. Sam montaż na gruncie nie wyklucza wsparcia. Decydujące znaczenie ma to, czy instalacja jest funkcjonalnie związana z budynkiem mieszkalnym, zasila jego potrzeby i jest podłączona do sieci na podstawie umowy z operatorem systemu dystrybucyjnego (OSD).
Dlaczego fotowoltaika na gruncie może otrzymać dotację?
W programach dla prosumentów miejsce ustawienia paneli zwykle ma mniejsze znaczenie niż sposób wykorzystania wyprodukowanej energii. Funkcjonalny związek z obiektem oznacza, że mikroinstalacja służy konkretnemu budynkowi lub lokalowi, na przykład zasila dom jednorodzinny, nawet jeśli panele stoją w ogrodzie albo na pobliskiej działce.
Podobne rozumienie wynika z przepisów dotyczących stawki VAT. Dla mikroinstalacji OZE funkcjonalnie związanej z budynkiem możliwe jest zastosowanie stawki 8% w sytuacjach określonych w ustawie o VAT. Nie trzeba więc montować paneli bezpośrednio na dachu. O zastosowaniu właściwej stawki w konkretnej umowie powinien zdecydować wykonawca lub doradca podatkowy, z uwzględnieniem parametrów inwestycji.
| Aspekt | Instalacja na dachu | Instalacja na gruncie |
|---|---|---|
| Kwalifikowalność do dotacji | Możliwa, jeśli spełnia warunki programu | Możliwa, jeśli zasila budynek mieszkalny i spełnia warunki programu |
| Stawka VAT | Może mieć zastosowanie stawka 8% w zakresie przewidzianym przepisami | Może mieć zastosowanie stawka 8%, gdy instalacja pozostaje funkcjonalnie związana z obiektem |
| Funkcjonalny związek z budynkiem | Najczęściej wynika bezpośrednio z miejsca montażu | Trzeba wykazać, że energia trafia do konkretnego budynku lub lokalu |
Instytucja prowadząca nabór, na przykład NFOŚiGW, może nie badać samej nazwy działki w księdze wieczystej. Sprawdza natomiast, czy wnioskodawca jest prosumentem, czyli wytwarza energię na własne potrzeby i ma uregulowane zasady wprowadzania jej do sieci.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Szczegóły zależą od regulaminu konkretnego naboru. W typowym przypadku inwestor powinien jednak spełnić kilka podstawowych warunków:
- Umowa kompleksowa z OSD – dokument reguluje sprzedaż energii oraz jej pobór i wprowadzanie do sieci.
- Instalacja musi być zgłoszona do przyłączenia, a po montażu powinien działać właściwy punkt poboru energii.
- Wnioskodawca powinien mieć status prosumenta, czyli zużywać energię na potrzeby własne i rozliczać nadwyżki zgodnie z zasadami obowiązującymi w danym systemie.
- Energia z instalacji powinna zasilać wskazany budynek mieszkalny, a nie pozostawać wyłącznie źródłem prądu dla niezidentyfikowanej działki.
- Instalację trzeba utrzymywać i eksploatować przez okres wskazany w regulaminie programu. W części naborów wymagany okres trwałości wynosił 3 lata od wypłaty dotacji.
W praktyce sama umowa przyłączeniowa może nie wystarczyć. Program może wymagać dokumentu potwierdzającego uruchomienie mikroinstalacji, numer PPE, faktur, protokołu odbioru albo zaświadczenia OSD. Zawsze trzeba sprawdzić aktualny regulamin, ponieważ nabory mogą różnić się zakresem kosztów, terminem poniesienia wydatków i wymaganymi załącznikami.
Jak zweryfikować działkę przed rozpoczęciem inwestycji?
Przed podpisaniem umowy z wykonawcą sprawdź sytuację działki i budynku w następującej kolejności:
- Ustal, jaki budynek ma być zasilany przez instalację i czy jest wykorzystywany jako obiekt mieszkalny.
- Sprawdź, czy dla tego obiektu istnieje przyłącze oraz umowa kompleksowa z właściwym OSD.
- Potwierdź możliwość podłączenia instalacji gruntowej do domowej instalacji elektrycznej i punktu poboru energii.
- Porównaj planowaną inwestycję z regulaminem aktualnego programu, zwłaszcza w zakresie dat, kosztów kwalifikowanych i trwałości projektu.
- Zachowaj faktury, potwierdzenia płatności, dokumenty przyłączeniowe i protokół odbioru, ponieważ mogą być potrzebne przy rozliczeniu.
Działka rekreacyjna bez przyłącza – gdzie pojawia się problem?
Działka rekreacyjna nie jest automatycznie wykluczona. Jeżeli znajduje się na niej domek lub inny obiekt wykorzystywany mieszkalnie, a instalacja ma przyłączenie do sieci i zasila ten obiekt, sytuacja może być oceniana podobnie jak przy działce budowlanej. Nie decyduje sama nazwa nieruchomości, lecz jej faktyczne wykorzystanie, status instalacji i warunki naboru.
Inaczej wygląda montaż paneli „w polu”, bez budynku mieszkalnego, przyłącza i umowy z OSD. Taka instalacja może produkować energię, ale inwestor nie spełnia podstawowego warunku typowego programu prosumenckiego. Dotacja nie przysługuje na samą działkę jako grunt. Wsparcie dotyczy określonej instalacji i jej funkcji, a nie zakupu lub zagospodarowania nieruchomości.
Najpierw sprawdź możliwość przyłączenia i status prosumenta, a dopiero później wybieraj konstrukcję gruntową oraz składaj wniosek o wsparcie.
Trzeba też pamiętać, że programy ogólnopolskie zmieniają się w czasie. Zakończenie jednego naboru nie oznacza automatycznie uruchomienia kolejnego na tych samych zasadach. Dostępne mogą być również programy regionalne, ulgi podatkowe albo wsparcie przeznaczone dla rolników, ale każde z nich ma własne kryteria.
Wniosek jest prosty: fotowoltaika na gruncie może zostać objęta dofinansowaniem, jeśli zasila konkretny budynek mieszkalny, jest podłączona do sieci i działa w ramach statusu prosumenta. Przy działce bez przyłącza i bez budynku mieszkalnego szanse na dotację są zazwyczaj bardzo małe.
