Dodatek węglowy przysługuje najemcy, jeśli to on faktycznie mieszka w lokalu i prowadzi w nim gospodarstwo domowe. Właściciel, który nie zamieszkuje nieruchomości, nie ma prawa do świadczenia tylko z tego powodu, że jest jej właścicielem.
Najemca czy właściciel – kto ma prawo do świadczenia?
Dodatek węglowy jest wsparciem dla gospodarstwa domowego, a nie dopłatą do własności nieruchomości. Decydujące znaczenie ma faktyczne zamieszkiwanie pod danym adresem oraz gospodarowanie w lokalu.
Oznacza to, że osoba wynajmująca mieszkanie lub dom może złożyć wniosek, nawet jeśli nie jest właścicielem nieruchomości. Własność lokalu nie jest warunkiem otrzymania świadczenia. Jeżeli właściciel mieszka gdzie indziej, a lokal faktycznie zajmuje najemca, uprawnionym do dodatku jest najemca.
Najemca i właściciel – porównanie uprawnień
| Aspekt | Najemca | Właściciel niezamieszkujący lokalu |
|---|---|---|
| Prawo do dodatku | Tak, jeśli faktycznie mieszka w lokalu i prowadzi tam gospodarstwo domowe. | Nie, jeśli nie mieszka w lokalu. |
| Wymóg zameldowania | Nie. Liczy się faktyczne zamieszkiwanie. | Sam meldunek nie wystarcza do uzyskania świadczenia. |
| Źródło ogrzewania w CEEB | Może zostać zgłoszone przez właściciela lub zarządcę. Najemca nie musi być osobą dokonującą wpisu. | Właściciel może mieć obowiązek zgłoszenia źródła, ale samo zgłoszenie nie daje mu prawa do dodatku. |
| Pierwszeństwo przy dwóch wnioskach | Ma najemca, jeśli faktycznie zamieszkuje lokal i spełnia pozostałe warunki. | Nie ma pierwszeństwa, jeżeli nie zamieszkuje nieruchomości. |
Jakie warunki musi spełnić najemca?
Najemca musi być członkiem gospodarstwa domowego, które faktycznie mieszka pod wskazanym adresem i korzysta z kwalifikowanego źródła ogrzewania. Gospodarstwo domowe może być jednoosobowe albo wieloosobowe. W tym drugim przypadku osoby wspólnie mieszkają i gospodarują, czyli wspólnie zaspokajają swoje potrzeby życiowe.
Przy ocenie prawa do świadczenia najważniejsze są następujące okoliczności:
- Faktyczne zamieszkiwanie w wynajmowanym lokalu.
- Prowadzenie pod tym adresem gospodarstwa domowego.
- Ogrzewanie lokalu głównym źródłem ciepła zasilanym węglem, brykietem lub pelletem zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego.
- Wpisanie lub zgłoszenie źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, czyli CEEB, zgodnie z zasadami obowiązującymi dla danego przypadku.
Najemca nie musi być zameldowany w lokalu. Nie musi też być właścicielem pieca ani osobą, która zgłosiła źródło ogrzewania do CEEB. Jeżeli deklarację złożył właściciel budynku, zarządca albo wspólnota mieszkaniowa, nie wyklucza to prawa najemcy do świadczenia.
Co zrobić, gdy wniosek złożyli najemca i właściciel?
Gmina weryfikuje, kto faktycznie zamieszkuje pod danym adresem i prowadzi tam gospodarstwo domowe. Jeżeli oba wnioski dotyczą tego samego lokalu, pierwszeństwo powinien mieć najemca faktycznie korzystający z mieszkania.
Organ może poprosić o dokumenty potwierdzające stan faktyczny, w szczególności:
- umowę najmu lokalu mieszkalnego,
- umowę użyczenia, jeśli lokal został przekazany bezpłatnie,
- dodatkowe wyjaśnienia dotyczące miejsca zamieszkania i składu gospodarstwa domowego,
- dokumenty lub informacje pozwalające potwierdzić korzystanie ze źródła ogrzewania.
Brak pisemnej umowy najmu nie przesądza automatycznie o odmowie. Gmina może ustalać stan faktyczny także innymi środkami, a w uzasadnionych przypadkach przeprowadzić wywiad środowiskowy. Znaczenie ma rzeczywiste zamieszkiwanie i gospodarowanie, a nie wyłącznie formalny tytuł prawny do lokalu.
Nie należy składać wniosku w imieniu właściciela, który faktycznie nie mieszka w lokalu. Informacje zawarte we wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Zgodnie z pouczeniem odnoszącym się do art. 233 § 6 Kodeksu karnego podanie nieprawdy może prowadzić do odpowiedzialności karnej.
W praktyce przy sporze między właścicielem a najemcą gmina powinna ustalić, kto rzeczywiście zajmuje lokal i prowadzi w nim gospodarstwo domowe. Jeżeli jest nim najemca, to on, a nie niezamieszkujący właściciel, spełnia podstawową przesłankę do ubiegania się o dodatek.
Artykuł dotyczy zasad dodatku węglowego obowiązujących na podstawie przekazanych materiałów źródłowych. W indywidualnej sprawie rozstrzygające znaczenie ma postępowanie prowadzone przez właściwą gminę.
