W programie „Czyste Powietrze” obowiązują trzy poziomy dofinansowania. Próg 135 000 zł oznacza roczny dochód wnioskodawcy dla poziomu podstawowego, a nie kwotę dotacji. W poziomach podwyższonym i najwyższym liczy się miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym.
| Poziom wsparcia | Próg w gospodarstwie wieloosobowym | Próg w gospodarstwie jednoosobowym | Maksymalny poziom dotacji |
| Podstawowy | Dochód wnioskodawcy do 135 000 zł rocznie | Dochód wnioskodawcy do 135 000 zł rocznie | Do 40% kosztów kwalifikowanych |
| Podwyższony | Do 2 250 zł miesięcznie na osobę | Do 3 150 zł miesięcznie | Do 70% kosztów kwalifikowanych |
| Najwyższy | Do 1 300 zł miesięcznie na osobę | Do 1 800 zł miesięcznie | Do 100% kosztów kwalifikowanych |
Progi dochodowe a kwota dotacji
Próg dochodowy wskazuje, do którego poziomu wsparcia możesz się zakwalifikować. Nie określa jednak automatycznie kwoty wypłaty. Rzeczywista dotacja zależy także od rodzaju i zakresu prac, kosztów kwalifikowanych oraz limitów przypisanych do konkretnych przedsięwzięć.
Przekroczenie poziomu 135 000 zł rocznego dochodu wnioskodawcy oznacza brak kwalifikacji do programu na zasadach poziomu podstawowego. Osoby mieszczące się w tym limicie mogą otrzymać podstawowe wsparcie. Niższe dochody nie zwiększają jednak dotacji samoczynnie – trzeba jeszcze spełnić warunki poziomu podwyższonego albo najwyższego.
Jak liczy się dochód dla poszczególnych poziomów?
Najważniejsza różnica dotyczy podstawy obliczeń. Dla poziomu podstawowego bierze się pod uwagę roczny dochód wnioskodawcy. Przy poziomie podwyższonym i najwyższym analizuje się przeciętny miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w gospodarstwie domowym.
W praktyce oznacza to następujące zasady:
- Poziom podstawowy – porównujesz roczny dochód wnioskodawcy z limitem 135 000 zł.
- Poziom podwyższony – dzielisz miesięczny dochód gospodarstwa przez liczbę osób i porównujesz wynik z limitem 2 250 zł albo 3 150 zł.
- Poziom najwyższy – stosujesz tę samą metodę, ale limity wynoszą 1 300 zł w gospodarstwie wieloosobowym i 1 800 zł w jednoosobowym.
- Dokumenty – przy wyższych poziomach potrzebne jest zaświadczenie o dochodach wydane przez właściwą gminę lub uprawnioną jednostkę.
Liczba domowników ma znaczenie wyłącznie przy obliczaniu dochodu na osobę. Im więcej osób tworzy gospodarstwo, tym niższy może być wynik przypadający na jednego członka, ale trzeba uwzględnić wszystkie osoby i źródła dochodu zgodnie z zasadami programu.
Jak obliczyć dochód na osobę?
Dochód dla poziomu podwyższonego i najwyższego możesz wstępnie sprawdzić według prostego schematu:
- Zsumuj roczne dochody osób wchodzących do gospodarstwa domowego.
- Podziel otrzymaną kwotę przez 12 miesięcy.
- Podziel miesięczny dochód gospodarstwa przez liczbę osób.
- Porównaj wynik z limitem dla gospodarstwa jednoosobowego albo wieloosobowego.
Przykład: czteroosobowa rodzina osiągnęła łączny roczny dochód 80 000 zł. Obliczenie wygląda tak: 80 000 zł ÷ 12 ÷ 4 = około 1 667 zł na osobę miesięcznie. Taki wynik mieści się w progu poziomu podwyższonego, ale przekracza limit poziomu najwyższego wynoszący 1 300 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.
To wyliczenie służy do wstępnej oceny. Ostateczna kwalifikacja zależy od dokumentów i sposobu ustalania dochodu przyjętego w regulaminie programu. W przypadku działalności gospodarczej trzeba sprawdzić także odrębne limity przychodu określone dla danego poziomu, ponieważ ich zastosowanie może zależeć od aktualnych zasad programu.
Warunki dodatkowe przy najwyższym poziomie
Sam niski dochód nie wystarczy do uzyskania najwyższego poziomu dotacji. Budynek musi również spełniać warunki techniczne dotyczące zapotrzebowania na energię. Dla tej ścieżki wymagany jest poziom zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania przekraczający 140 kWh/(m²·rok), co potwierdza audyt energetyczny.
Najwyższy poziom może dotyczyć także osób mających ustalone prawo do określonych świadczeń, między innymi zasiłku stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wymagane jest potwierdzenie tego prawa odpowiednim zaświadczeniem.
Na co uważać przed złożeniem wniosku?
Od 2025 roku przed rozpoczęciem prac trzeba wykonać audyt energetyczny, a po zakończeniu inwestycji uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej. Audyt wskazuje zakres prac i parametry, które należy osiągnąć. Inwestycja powinna być zgodna z jego założeniami.
Przy wyborze urządzeń i materiałów sprawdź także listę ZUM. Dotyczy to między innymi pomp ciepła, kotłów na pellet i kotłów zgazowujących drewno. Produkt spoza wymaganej listy może nie zostać uznany za koszt kwalifikowany.
Przed złożeniem dokumentów zweryfikuj przede wszystkim:
- czy jesteś właścicielem lub współwłaścicielem uprawnionego budynku albo lokalu,
- czy spełniasz wymagany okres posiadania nieruchomości, z wyjątkiem przypadków nabycia w drodze spadku,
- czy prawidłowo uwzględniłeś wszystkie osoby i źródła dochodu,
- czy planowane urządzenia znajdują się na liście ZUM,
- czy audyt i późniejsze świadectwo energetyczne zostaną wykonane przez uprawnioną osobę.
Najbezpieczniejsza kolejność działań jest prosta: najpierw ustal właściwy sposób liczenia dochodu, następnie porównaj wynik z progami, sprawdź warunki nieruchomości i dopiero potem planuj zakres inwestycji. Przy najwyższym poziomie wsparcia wymagane jest skorzystanie z pomocy oficjalnego operatora programu.
Najważniejsze rozróżnienie jest następujące: 135 000 zł to limit rocznego dochodu dla poziomu podstawowego, natomiast 2 250 zł, 3 150 zł, 1 300 zł i 1 800 zł to miesięczne limity dochodu na osobę dla wyższych poziomów. Sama wysokość dotacji zależy jeszcze od zakresu prac i wymogów technicznych budynku.
Informacje dotyczące programu i progów dochodowych mogą zmieniać się wraz z kolejnymi komunikatami NFOŚiGW. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny regulamin oraz informacje na oficjalnej stronie programu „Czyste Powietrze”.
