Program Czyste Powietrze – jak uzyskać dofinansowanie?

Program Czyste Powietrze to dotacja na termomodernizację istniejących domów jednorodzinnych i wymianę nieefektywnego źródła ciepła. Wsparcie wynosi do 40%, 70% albo 100% kosztów kwalifikowanych netto, zależnie od dochodu. Przed rozpoczęciem prac trzeba wykonać audyt energetyczny, a pompy ciepła i wybrane kotły muszą znajdować się na Liście ZUM.

Czym jest program Czyste Powietrze?

Program Czyste Powietrze, realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, wspiera poprawę efektywności energetycznej istniejących domów jednorodzinnych. Dotacja ma pomóc w ograniczeniu emisji zanieczyszczeń związanych z ogrzewaniem budynku i zmniejszeniu strat energii.

Środki można przeznaczyć przede wszystkim na wymianę nieefektywnego źródła ciepła, ocieplenie budynku, wymianę okien i drzwi, modernizację instalacji oraz montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Nabór odbywa się za pośrednictwem właściwego WFOŚiGW, gminnych punktów konsultacyjnych oraz Generatora Wniosków o Dofinansowanie.

Kto może otrzymać dofinansowanie?

Beneficjentem może być osoba fizyczna będąca właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu mieszkalnego z odrębną księgą wieczystą. Co do zasady prawo własności trzeba posiadać przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Wymóg ten nie dotyczy nabycia nieruchomości w drodze spadku.

Od 20 lipca 2026 r. obowiązują także wyjątki. Z programu mogą skorzystać między innymi osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie oraz właściciele posiadający nieruchomość od co najmniej roku, jeżeli nabyli minimum 50% udziałów przez zakup, darowiznę od wstępnych albo umowę dożywocia.

Dotacja dotyczy budynków, dla których pozwolenie na budowę, zatwierdzenie projektu albo wymagane zgłoszenie budowy uzyskano do 31 grudnia 2020 r. Na jeden budynek lub lokal można otrzymać jedno dofinansowanie, a jedna osoba może być beneficjentem programu tylko raz.

Poziom wsparcia zależy od dochodów. Aktualne limity przedstawiają się następująco:

Przy najwyższym poziomie wsparcia znaczenie ma także stan energetyczny budynku. Zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania musi przekraczać 140 kWh/(m²·rok). Ten poziom może być również dostępny dla osób pobierających określone świadczenia, między innymi zasiłek stały, okresowy, rodzinny albo specjalny zasiłek opiekuńczy. Dla osób prowadzących działalność gospodarczą obowiązują osobne limity przychodu, określone względem minimalnego wynagrodzenia.

Na co można przeznaczyć środki?

Zakres prac powinien wynikać z audytu energetycznego i aktualnego katalogu kosztów kwalifikowanych. Program obejmuje między innymi:

• Wymianę źródła ciepła – między innymi na pompę ciepła, kocioł na pellet o wymaganym standardzie, kocioł zgazowujący drewno albo ogrzewanie spełniające warunki programu.
• Modernizację instalacji – centralnego ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej.
• Termomodernizację przegród – ocieplenie ścian, dachów, stropów, stropodachów i podłóg.
• Wymianę stolarki – okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych, jeżeli spełniają wymagania techniczne.
• Wentylację mechaniczną – w tym rekuperację z odzyskiem ciepła.
• Dokumentację energetyczną – audyt energetyczny, dokument podsumowujący audyt oraz świadectwo charakterystyki energetycznej.

Przed zakupem urządzenia sprawdź Listę ZUM, czyli Listę Zielonych Urządzeń i Materiałów. Pompy ciepła i kotły na biomasę muszą spełniać wymagania programu i być ujęte w wykazie. Zakup urządzenia spoza listy może uniemożliwić rozliczenie tego kosztu.

Program nie finansuje nowych domów, zwykłych prac remontowych niezwiązanych z poprawą efektywności energetycznej ani podatku VAT. Kotły gazowe nie są objęte nowym naborem. Ostateczny zakres i limity trzeba sprawdzić w aktualnym programie priorytetowym oraz załącznikach dotyczących kosztów kwalifikowanych.

Jak uzyskać dofinansowanie krok po kroku?

Najważniejsza jest właściwa kolejność działań. Wniosek, audyt, prace i rozliczenie powinny tworzyć spójny proces.

Ostrzeżenie: audyt energetyczny trzeba wykonać przed rozpoczęciem inwestycji. Nie zaczynaj prac ani nie kupuj urządzenia tylko na podstawie oferty wykonawcy. Audyt określa stan budynku, zakres koniecznych robót i efekt energetyczny, który należy osiągnąć. Zakup sprzętu lub rozpoczęcie prac przed spełnieniem wymogów programu może spowodować utratę kwalifikowalności wydatku.

1. Wykonaj audyt energetyczny – zamów wizytę w budynku u osoby uprawnionej i uzyskaj audyt wraz z dokumentem podsumowującym audyt energetyczny, czyli DPAE. Po zakończeniu prac potrzebne będzie także świadectwo charakterystyki energetycznej. Audyt i świadectwo powinny być sporządzone przez osobę wpisaną do właściwego rejestru i poprzedzone wizytą w domu.
2. Sprawdź uprawnienia i poziom dotacji – ustal, czy spełniasz warunki własności, dochodu i wieku budynku. Przy podwyższonym lub najwyższym poziomie przygotuj zaświadczenie o dochodach. Nie powinno być ono wydane wcześniej niż trzy miesiące przed złożeniem wniosku.
3. Wybierz zakres prac i urządzenia – porównaj planowaną inwestycję z audytem, katalogiem kosztów oraz wymaganiami technicznymi. W przypadku pompy ciepła lub kotła na biomasę potwierdź obecność konkretnego modelu na Liście ZUM.
4. Przygotuj dokumenty – zgromadź dokument potwierdzający własność, zgody współwłaścicieli lub małżonka, zaświadczenie dochodowe, DPAE oraz inne załączniki wymagane dla wybranego zakresu. Przy prefinansowaniu potrzebne są także umowy z wykonawcami.
5. Złóż wniosek w GWD – utwórz formularz w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie, dołącz skany lub dokumenty elektroniczne, sprawdź dane i podpisz wniosek profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym. Wniosek można też przygotować w GWD, wydrukować i złożyć papierowo we właściwym WFOŚiGW lub gminnym punkcie konsultacyjnym.
6. Poczekaj na ocenę i realizuj przedsięwzięcie – po złożeniu wniosku wykonuj prace zgodnie z zakresem i terminami określonymi w dokumentacji. Standardowy czas realizacji wynosi 24 miesiące od dnia złożenia wniosku. Prefinansowanie jest dostępne przy podwyższonym i najwyższym poziomie wsparcia, z udziałem operatora programu.
7. Złóż wniosek o płatność – po wykonaniu prac prześlij formularz rozliczeniowy wraz z fakturami, potwierdzeniami zapłaty, protokołem odbioru i wymaganymi dokumentami energetycznymi. Dotacja może być wypłacona jednorazowo albo w maksymalnie trzech częściach.

Prefinansowanie nie jest kredytem. To zaliczka przekazywana na realizację określonego zakresu prac, zwykle bezpośrednio na konto wykonawcy, zgodnie z warunkami umowy. Przy tej ścieżce obowiązują dodatkowe dokumenty i terminy. Od 20 lipca 2026 r. na wykonanie prac objętych zaliczką jest 180 dni od jej wypłaty, a następnie 30 dni na złożenie wniosku o płatność dla tego zakresu.

Przed wysłaniem formularza sprawdź wszystkie elementy, które najczęściej powodują wezwania do uzupełnienia:

• Czy audyt energetyczny i DPAE zostały wykonane przed rozpoczęciem prac?
• Czy planowane urządzenie znajduje się na Liście ZUM i spełnia wymagania techniczne?
• Czy masz dokument własności oraz zgody wszystkich wymaganych osób?
• Czy zaświadczenie o dochodach jest aktualne i wystawione na właściwego wnioskodawcę?
• Czy możesz podpisać wniosek profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym?
• Czy zachowasz faktury, potwierdzenia płatności i protokoły odbioru do rozliczenia?

Co zmieniło się w 2026 roku?

Od 20 lipca 2026 r. wprowadzono wyjątki od trzyletniego okresu własności, podwyższono o 10% wybrane limity dotyczące termomodernizacji i wydłużono czas realizacji prac objętych zaliczką ze 120 do 180 dni. Ułatwiono także uzyskiwanie części dokumentacji potwierdzającej wykonanie prac.

Zmiany nie znoszą podstawowych wymogów. Nadal trzeba wykonać audyt przed inwestycją, korzystać z urządzeń spełniających wymagania programu, a po zakończeniu prac przedstawić dokumenty potrzebne do wypłaty dotacji.

Najczęstsze pytania o program Czyste Powietrze

Czy dotację można połączyć z ulgą termomodernizacyjną?

Tak, ale nie można odliczyć w uldze wydatków pokrytych dotacją. Odliczeniu podlega wyłącznie część kosztów faktycznie poniesiona przez podatnika i niesfinansowana z programu.

Czy wspólnota mieszkaniowa może skorzystać z programu?

Nie. Czyste Powietrze jest przeznaczone dla osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami domu jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu z odrębną księgą wieczystą. Wspólnoty i zwykłe mieszkania w budynkach wielorodzinnych nie są beneficjentami tego programu.

Czy można dostać dotację na nowy dom?

Program nie finansuje budowy nowych domów. Dotyczy istniejących budynków, dla których wymagane dokumenty budowlane zostały uzyskane do 31 grudnia 2020 r.

Czy dotacja jest tym samym co kredyt?

Nie. Dotacja jest bezzwrotnym wsparciem po spełnieniu warunków programu. Kredyt z dotacją wymaga zawarcia umowy z bankiem, a przyznana dotacja służy później do częściowej spłaty kapitału. Prefinansowanie jest natomiast zaliczką na określony zakres prac i nie zastępuje kredytu.

Najbezpieczniejsza ścieżka wygląda tak: najpierw audyt energetyczny, następnie weryfikacja dochodu i urządzeń, złożenie wniosku w GWD, realizacja prac zgodnie z dokumentacją oraz końcowe rozliczenie. Szczególną uwagę poświęć dwóm elementom, których pominięcie najczęściej pozbawia wydatki kwalifikowalności – audytowi wykonanemu przed inwestycją i sprawdzeniu urządzenia na Liście ZUM.

Informacje o programach publicznych mogą zmieniać się wraz z aktualizacją regulaminów i załączników. Przed złożeniem wniosku sprawdź dokumenty obowiązujące w dniu składania formularza w NFOŚiGW, właściwym WFOŚiGW lub gminnym punkcie konsultacyjnym.